Yozgat'ın Yerköy ilçesinde, Rabia Koyunbaşoğlu Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisi Efendi Açıkgöz, "Küçük Odam Büyük Hayallerim" diyerek yola çıktığı projesiyle dikkat çekiyor. Genç mucit, kendi kendine öğrendiği kodlama ve yazılım bilgisiyle geliştirdiği "DERMAN: Enkaz Altındaki Dijital El" adlı robotuyla afet anlarında hayat kurtarmayı hedefliyor.
Paletli Yapısıyla Her Arazide Hareket Kabiliyeti
DERMAN, deprem gibi afetler sonrası oluşan moloz, cam kırığı ve engebeli zeminlerde hareket edebilmek için özel olarak tasarlandı. Normal tekerlekli araçların takıldığı bu zorlu koşullarda, robotun altındaki palet sistemi sayesinde tıpkı bir tank gibi her türlü engelin üzerinden geçmesi ve dik yokuşları tırmanması mümkün hale geliyor.
Şebeke Yoksa DERMAN Var: Hücresiz Mesajlaşma Sistemi
Büyük afetlerde telefon hatlarının kesilmesi ve internetin gitmesi en büyük iletişim sorunlarından biri. Efendi Açıkgöz'ün geliştirdiği robot, bu noktada kritik bir özellik sunuyor. DERMAN, herhangi bir telefona veya baz istasyonuna ihtiyaç duymadan kendi içinde özel bir ağ kurarak enkaz altındaki kişiyle mesajlaşmayı sağlıyor. Enkaz altındaki kişi, robot üzerindeki sistem aracılığıyla dışarıdakilere durumunu bildirebiliyor.
Kaybolmayan Robot: Akıllı Geri Dönüş Sistemi
Robotun en dikkat çekici özelliklerinden biri de sinyal kaybı durumunda kendi kendine geri dönebilmesi. Kumanda sinyalinin koptuğu anlarda DERMAN, hafızasına kaydettiği yolu takip ederek başladığı güvenli noktaya geri dönüyor.
Her Parçası Özel Tasarım ve Yerli Üretim
Açıkgöz, robotun hiçbir parçasını hazır olarak kullanmadığını belirtiyor. Robotun gövdesinden iç devrelerin yerleştirildiği yuvalara kadar tüm bileşenler, önce bilgisayar ortamında tasarlandı, ardından kendi 3D yazıcılarıyla üretildi.
Asıl Amaç: Kurtarma Ekiplerine Öncü Göz Olmak
Projenin temel hedefi, insanın giremediği veya riskli gördüğü yerlere ilk olarak robotun girmesini sağlamak. DERMAN, termal kameraları ve sensörleri sayesinde enkaz altında bir kişi olduğunu tespit ettiğinde kurtarma ekiplerine sinyal gönderiyor. Bu sayede ekipler nereyi kazacaklarını biliyor. Genç mucit, robotu kazazedeler için dış dünyaya bağlanan bir "umut hattı", ekipler için ise bir "öncü göz" olarak tanımlıyor.
Gençtek Zirvesi'nde Büyük İlgi Gördü
Açıkgöz, geliştirdiği DERMAN projesiyle Gençtek 2. Zirvesi'nde Yozgat'ı temsil etti. Proje, zirvede büyük ilgi görürken TRT Spor'da da anıldı. Genç mucit, projesini daha geniş kitlelere duyurmak ve ulaştırmak istediğini belirtiyor. Açıkgöz, 4 Mayıs 2026 Pazartesi günü ise "Bozkırın Mucitleri" yarışmasına katılacağını belirtti.
Açıkgöz: Duygu Çiftçi'ye Teşekkür
Efendi Açıkgöz, projenin gelişim sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, danışman öğretmeni Duygu Çiftçi'ye teşekkür etti. Açıkgöz, "Mesai anlayışı 24 saat olan bu öğretmenimize bu süreçte destek olan yardım eden danışman öğretmenime Duygu Çiftçi çok teşekkür ederim. İçimdeki o bitmek bilmeyen keşfetme arzusuna fener tuttu. Teknik engeller bir şekilde aşılır ama biz asıl 'manevi engelleri' aştık. Bana 'yapabilirsin' dedi her an, araca bir parça daha ekledim. Bugün geldiğim nokta, bir öğretmenin inancı ile bir öğrencinin azminin birleştiği yerdir." ifadelerini kullandı.
Açıkgöz, ülkesi adına yaptığı bu çalışmaların daha üst seviyede olması için eğitim ve maddi manevi malzeme gibi desteklere ihtiyacı olduğunu belirtti. Genç mucit, çalışmalarıyla ilgilenecek kurumların kendisine ulaşmasını istediğini de sözlerine ekledi.
