Libya’ya asker gönderilmesine ilişkin sürenin 24 ay uzatılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı tezkeresi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan tezkerede, Libya’da 2011 yılında yaşanan olayların ardından demokratik kurumların inşasına yönelik girişimlerin, artan silahlı çatışmalar nedeniyle sekteye uğradığına dikkat çekildi. Ülkede ortaya çıkan parçalı yapının, barış ve istikrarın tesisini zorlaştırdığı vurgulandı. Tezkerede ayrıca, Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde yürütülen siyasi diyalog süreci ve Türkiye’nin bu süreçte üstlendiği rol ayrıntılı şekilde hatırlatıldı.
Libya’daki Siyasi Süreç ve UMH Vurgusu
Tezkerede, Libya’da ateşkesin sağlanması, siyasi bütünlüğün yeniden tesis edilmesi ve işleyen bir devlet mekanizmasının kurulmasına yönelik çabaların sonuçsuz kalması üzerine, BM kolaylaştırıcılığında Libya Siyasi Diyaloğu’nun başlatıldığı anımsatıldı. Yaklaşık bir yıl süren bu sürecin sonunda Libya Siyasi Anlaşması’nın, 17 Aralık 2015’te Fas’ın Suheyrat kentinde imzalandığı ifade edildi.
Anlaşma kapsamında kurulan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH), BM Güvenlik Konseyinin 2015 tarihli 2259 sayılı kararıyla Libya’yı temsil eden tek meşru hükümet olarak tanındığına işaret edildi. Söz konusu kararın, Libya Siyasi Anlaşması’nın uygulanmasına ve UMH dahil ilgili kurumların desteklenmesine çağrıda bulunduğu da tezkerede yer aldı.
Türkiye’nin Desteği ve Sahadaki Durum
Tezkerede, 2019 yılının Nisan ayında UMH’yi devirmeye yönelik başlatılan saldırılar üzerine UMH’nin Aralık 2019’da Türkiye’den destek talebinde bulunduğu hatırlatıldı. Bu süreçte saldırıların ve iç karışıklığın durdurulduğu, Libya’nın Türkiye ve bölge açısından güvenlik riski oluşturacak bir kaosa sürüklenmesinin önlendiği belirtildi.
Sahada sağlanan sükunet sayesinde, BM kolaylaştırıcılığında Libyalıların öncülüğünde ateşkes ve siyasi diyalog sürecinin önünün açıldığı kaydedildi. Ancak seçimlerin henüz yapılamaması nedeniyle ülkede süren siyasi belirsizliğin, büyük fedakarlıklarla tesis edilen istikrarı riske attığı vurgulandı.
Tezkerenin Gerekçesi ve Uzatma Talebi
Tezkerede, Türkiye’nin Libya’nın egemenliği, toprak bütünlüğü ve siyasi birliğinin korunmasına yönelik desteğini sürdürdüğü ifade edildi. Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası ile gelişen ilişkilerin, Libya’daki barış ve istikrarın Türkiye açısından önemini artırdığına dikkat çekildi.
Güvenlik ve Askeri İş Birliği Mutabakat Muhtırası kapsamında Türkiye’nin Libya’ya eğitim ve danışmanlık desteğini sürdürdüğü, sahada istikrarın korunmasına katkı sağladığı aktarıldı. Buna karşın, kalıcı ateşkesin sağlanması ve askeri ile güvenlik kurumlarının birleştirilmesinin henüz mümkün olmadığına işaret edildi.
Bu çerçevede, Türkiye’nin milli çıkarlarının korunması, terör örgütleri ve gayrimeşru silahlı gruplardan kaynaklanan tehditlerin bertaraf edilmesi ve olası risklere karşı gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ilişkin iznin süresinin, 2 Ocak 2026’dan itibaren 24 ay uzatılması talep edildi. Tezkere, Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca TBMM’nin onayına sunuldu.
