Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasının ardından kapsam dışında kalan çalışanların kademeli emeklilik talepleri gündemdeki yerini koruyor. Uzman Ekonomist Muhammed Bayram'ın konuya ilişkin analizleri, iki sistem arasındaki temel farkları ve yeni dönemin haritasını gözler önüne serdi.
KADEMELİ EMEKLİLİK VE EYT ARASINDAKİ FARK NETLEŞTİ
Bayram'ın değerlendirmelerine göre EYT, yaş sınırı olmaksızın prim gününü dolduranlara devlet tarafından tanınan özel bir haktı. Kademeli emeklilik ise sistemi gün veya ay farkıyla kaçıranların bir talebi olarak öne çıkıyor.
Ankara kulislerinde şu an için resmi bir çalışma bulunmadığını belirten Bayram, bu iki kavramın birbirine eşit tutulamayacağını ifade etti. Kademeli sistemin bir erken emeklilik fırsatı sunmadığı, aksine yaş şartının dengeli bir şekilde işletildiği bir formül olduğu kaydedildi.
SİSTEMİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI GÜNDEMDE
Prim gün sayısını tamamlayan ancak yaş engeline takılan vatandaşlar için sistemin baştan aşağı değiştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Uzmanlar öncelikli olarak stajyer ve çırakların sorunlarının kısa vadede çözülmesi gerektiğini kaydediyor. Yeni dönemde emeklilik yaş sınırının kademeli bir şekilde artırılması bekleniyor. Bu sayede devlet bütçesinin de dengelenmesi hedefleniyor.
EMEKLİLİK PLANLAMASINDA MAAŞ FARKI UYARISI
Hak sahipleri için sürecin maliyet boyutu da hesaba katılması gereken kritik bir viraja girdi. Uzmanlar, askerlik ve doğum borçlanması gibi hakların yeni dönemde maliyetler artmadan bir an önce kullanılması gerektiği konusunda uyarıyor. Yaş ve prim şartını sağlayanların vakit kaybetmeden başvuru yapması tavsiye ediliyor.
Bağlanan aylıklardaki yıllık değişim oranları da dikkat çekici boyutlara ulaştı. Sistemin mevcut hesaplama yöntemine göre; 2024 yılında emekli olanların 2025 yılına kıyasla, 2025'te başvuranların ise 2026'da emekli olacaklara göre daha yüksek maaş aldığı belirtiliyor.
