Lokman Hekim Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Gültekin, gıda katkı maddelerinin belirlenen güvenli kullanım sınırları aşıldığında veya sık tüketildiğinde sağlık riski oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Gültekin, katkı maddelerinin tek başına adının değil; doz, tüketim sıklığı, saklama koşulları ve genel beslenme düzeniyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Doz ve tüketim sıklığı belirleyici
Gıda katkı maddelerine kullanım izni verilmeden önce toksik, genotoksik ve kanserojen etkiler açısından pek çok araştırmadan geçirildiğini hatırlatan Prof. Dr. Gültekin, şu ifadeleri kullandı:
Güvenli tüketim miktarı belirlenebilen maddeler ancak izin verilen sınırlar içinde kullanılabilir. İnsanlarda kanserojen olduğu açık biçimde ortaya konulan maddelerin kullanımına ise izin verilmez.
Araştırmalarda renklendirici ve koruyucu olarak kullanılan tartrazin, azorubin, sodyum benzoat ve potasyum sorbat gibi maddelerin inflamasyon, DNA hasarı ve hücre ölümü üzerindeki etkilerinin incelendiğini aktaran Gültekin, sonuçların doza ve maruz kalma süresine göre farklılaştığını, bu nedenle hücre ve hayvan deneylerinden elde edilen bulguların doğrudan insanlara genellenmesinde bilimsel ihtiyat gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
Etiket okuma alışkanlığı şart
Geçmişte kanserojen etkileri tespit edilerek yasaklanan sentetik katkı maddelerini örnek gösteren Gültekin, denetim ve bilimsel değerlendirme süreçlerinin önemine dikkat çekti. Tüketicilerin ürün etiketlerini dikkatle incelemesi gerektiğini belirterek şöyle devam etti:
Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta, bu ürünlerin ne kadar ve ne sıklıkta tüketildiğidir. Uzun süreli ve yüksek miktardaki tüketimin sınırlandırılması, koruyucu sağlık yaklaşımının önemli bir parçasıdır.
Çocuk, gebe ve emzirenlere özel uyarı
Özellikle çocuk, ergen, gebe ve emziren kadınların katkı maddeleri konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Gültekin, hızlı hazır ve yoğun işlenmiş gıdaların günlük beslenmedeki payının mümkün olduğunca azaltılması çağrısı yaptı. Katkı maddelerinin tamamının aynı ölçüde zararlı olduğunu söylemenin bilimsel olmadığını, temel ölçütün güvenli kullanım sınırı, tüketim miktarı ve sıklığı olduğunu sözlerine ekledi.
Uzmanlar, bireysel sağlık durumuna uygun beslenme programı için hekim veya beslenme uzmanına danışılmasını öneriyor.
