Sıcak çarpması, vücudun aşırı sıcak nedeniyle kendi ısısını kontrol edememesi sonucu ortaya çıkıyor. Normal şartlarda vücut terleme yoluyla kendini soğuturken, hava sıcaklığının ve nem oranının çok yüksek olduğu durumlarda bu mekanizma yetersiz kalabiliyor. Bunun sonucunda vücut sıcaklığı tehlikeli seviyelere ulaşabiliyor.
"Bilinç değişikliğinde vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın"
Dr. Öğretim Üyesi Sönmez, sıcak çarpmasının belirtilerine ilişkin şu bilgileri verdi:
Baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, bulantı, hızlı kalp atışı ve bilinç durumunda değişiklik sıcak çarpmasının önemli belirtileri arasında yer alıyor. Daha ağır durumlarda ise bilinç kaybı görülebiliyor. Bu nedenle özellikle bilinç değişikliğinin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerekiyor.
Aşırı sıcaklar herkesi etkileyebilse de bazı gruplar için risk çok daha yüksek. 65 yaş üzerindeki kişiler, bebekler ve küçük çocuklar, kalp ve böbrek hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları bulunanlar ile açık havada çalışanlar sıcaklığın olumsuz etkilerine karşı daha hassas konumda.
Sıvı kaybı tansiyon düşüklüğüne yol açabiliyor
Yeterli miktarda sıvı tüketmemenin riski belirgin şekilde artırdığını vurgulayan Sönmez, aşırı terlemeyle birlikte vücudun hem su hem de elektrolit kaybettiğini ifade etti. Bu durum halsizlik, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü gibi şikâyetlere neden olabiliyor. Özellikle yaşlılarda susama hissinin azalabileceği de göz ardı edilmemeli.
Sıcak çarpmasından şüphelenilen bir kişiye müdahalede ilk adım, kişiyi sıcak ortamdan uzaklaştırıp serin ve gölgeli bir yere almak. Fazla kıyafetlerin çıkarılması, serin suyla vücudun ıslatılması veya soğuk uygulamalar yapılması vücut sıcaklığının düşürülmesine yardımcı oluyor.
Kişinin bilinci bozulmuşsa ağızdan su veya başka bir sıvı verilmemelidir. Böyle bir durumda acil sağlık yardımı istenmeli. Çünkü sıcak çarpması, zamanında müdahale edilmediğinde hayati tehlikeye yol açabilen ciddi bir durumdur.
11.00-16.00 arası güneşten uzak durun
Dr. Öğretim Üyesi Sönmez, özellikle günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında mümkün olduğunca doğrudan güneş altında kalınmaması gerektiğini belirtti. Gün boyunca yeterli su içilmesi, sıvı tüketmek için susamanın beklenmemesi, açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesi, dışarı çıkarken şapka kullanılması ve sıcak saatlerde ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması temel önlemler arasında sıralanıyor.
Özellikle çocukların ve yaşlıların gün içinde yeterli miktarda su içip içmediğinin takip edilmesi büyük önem taşıyor. Sönmez, aşırı sıcakların yalnızca rahatsız edici bir yaz sorunu olmadığını, gerekli önlemler alınmadığında sıvı kaybından sıcak çarpmasına kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini sözlerine ekledi.
