Anadolu coğrafyası, jeolojik ve topoğrafik yapısı gereği tarih boyunca çeşitli doğa olaylarına ev sahipliği yapmıştır. Özellikle son yıllarda yaşanan büyük sarsıntılar ve iklim krizine bağlı gelişen ani hava değişimleri, güvenli yerleşim alanlarının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülke genelinde yapılan risk analizleri ve güncellenen afet haritaları, her ilin kendine has tehlike potansiyellerini ortaya koyarken, Bozok Yaylası üzerinde kurulu olan Yozgat'ın da afet karnesi büyük bir merak konusu olmaya devam ediyor.
YOZGAT DEPREM RİSKİ TAŞIYOR MU?
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından güncellenen Türkiye Deprem Tehlike Haritası verilerine göre Yozgat, ülke genelindeki sismik hareketlilik açısından en şanslı ve güvenli iller arasında gösterilmektedir. İl geneli ağırlıklı olarak üçüncü ve dördüncü derece deprem bölgesi kuşağında yer almaktadır.
Yozgat il merkezinin tam altından geçen büyük ve yıkıcı bir aktif fay hattı bulunmamakla birlikte, bu durum şehrin sarsıntılardan tamamen muaf olduğu anlamına gelmemektedir. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı'na yakın konumda bulunan komşu iller Çorum, Amasya ve Tokat'ta meydana gelebilecek olası şiddetli depremlerin, Yozgat'ın sınır ilçelerinde ve il genelinde güçlü şekilde hissedilebileceği yer bilimciler tarafından sıkça vurgulanmaktadır.
BÖLGEDE GÖRÜLEN DİĞER DOĞAL AFETLER: SEL VE HEYELAN
Yozgat'ta sismik riskler nispeten düşük seviyelerde seyretse de, şehrin topoğrafik yapısı ve karasal iklim özellikleri farklı doğal afet tehlikelerini beraberinde getirmektedir. Bahar aylarında aniden bastıran şiddetli sağanak yağışlar ve kıştan kalan karların hızla erimesiyle birlikte dere yataklarındaki su seviyelerinde yaşanan ani artışlar, zaman zaman taşkın ve sel felaketlerine yol açabilmektedir. Özellikle vadi tabanlarına yakın kurulan yerleşim yerleri ve tarım arazileri bu tür taşkınlardan olumsuz etkilenmektedir. Ayrıca, eğimli arazilerin ve suya doygun toprak yapısının bulunduğu belirli dağlık yamaçlarda, aşırı yağışlara bağlı olarak heyelan (toprak kayması) ve kaya düşmesi gibi doğa olayları da Yozgat'ın geçmiş afet kayıtları arasında yerini almaktadır.
TARIMSAL ÜRETİMİ TEHDİT EDEN İKLİM KAYNAKLI RİSKLER
• Yozgat ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.
• Meteorolojik olaylar, Yozgat için en yıkıcı doğal afetler arasındadır.
• Sert kışlar ve ilkbahar donları, meyve ağaçlarına ve tarım ürünlerine zarar verir.
• Yaz aylarındaki aşırı sıcaklar ve yetersiz yağış, tarımsal kuraklık riskini artırır.
• Beklenmedik dolu yağışları ve fırtınalar, ekili alanlarda büyük ekonomik kayıplara neden olur.
• Dolu ve fırtınalar, Yozgat'ta sıkça karşılaşılan doğa kaynaklı risklerdir.
