Çoğu insan prim gününü doldurduğu an en yüksek maaşı alacağını düşünüyor. Oysa yatan primin yüksekliği kadar, o primlerin hangi yıllarda yatırıldığı ve hangi statüden emekli olunacağı, cebinize girecek net rakamı belirliyor.
Kanunların Değiştirdiği Maaş Tablosu
Yozgat sokaklarında emekliler arasında hep aynı sohbet döner; biri diğerinden çok daha fazla çalışmasına rağmen neden daha düşük maaş alıyor? Bunun cevabı SGK’nın uyguladığı aylık bağlama oranlarında yatıyor. 1999 yılı öncesinde sigortalı olan bir vatandaş, o dönemdeki esnek kurallar sayesinde yüzde 76’ya varan bağlama oranlarından faydalanıyordu. 1999’da yapılan köklü değişiklikle bu oran bir anda yüzde 35’e düşürüldü ve her yıl için üzerine yüzde 2 eklenmesi kararlaştırıldı. Takvimler 2008’i gösterdiğinde ise sistem iyice daraldı ve oranlar yüzde 50 bandına oturdu. Yani gençliğinde daha yüksek prim ödeyenin maaşı, bugün asgari ücretle çalışanlara göre farklı hesaplanıyor.
Esnafın ve İşçinin Kaderini Belirleyen 7 Yıl
Yozgat gibi tarım ve küçük esnaflığın yaygın olduğu şehirlerde, insanların çalışma statüleri sık sık değişebiliyor. Gençliğinde bir fabrikada SSK’lı olarak işe başlayıp, orta yaşında memleketinde bir bakkal veya kahvehane açıp Bağ-Kur’a geçen çok sayıda hemşehrimiz var. SGK, sizin hangi gruptan emekli olacağınıza karar verirken çalışma hayatınızın bütününe değil, fiili olarak çalıştığınız son 7 yıla, yani 2 bin 520 güne odaklanıyor. Bu son dönemde kantarın topuzu nereye ağır basıyorsa, emeklilik kapınız oradan açılıyor.
Kritik Eşik: Son Üç Buçuk Yıl
Eğer son 7 yılınızda işçi ve esnaf olarak karışık bir prim tablonuz varsa, devlet 1261 günlük kuralı işletiyor. Son 2520 günün içinde 1261 gün (yaklaşık 3,5 yıl) boyunca hangi kuruma prim ödediyseniz, emekli sandığınız o oluyor. Bu detay, Yozgatlı vatandaşlar için hayati bir önem taşıyor. Zira Bağ-Kur sistemi tam 9 bin gün prim isterken, SSK’dan emeklilik 7 bin 200 günle mümkün olabiliyor. Daha az prim ödeyip daha çabuk emekli olmak isteyenlerin, çalışma hayatlarının son virajında kendi sigorta dökümlerini satır satır incelemesi şart.
Yeni Nesil İçin Kural Değişiyor
Peki ya çalışma hayatına yeni atılanlar? 1 Ekim 2008 tarihi milat olarak kabul ediliyor. Bu tarihten sonra ilk kez sigorta girişi yapılan Yozgatlı gençler için son 7 yıl kuralı geçerliliğini yitirdi. Onların emekli olacağı kurum, çalışma hayatları boyunca ödedikleri primlerin genel dağılımına bakılarak tespit edilecek.
