Yozgat'ta yaz aylarının sona ermesiyle birlikte birçok evde domates, fasulye, biber ve farklı sebzeler kış aylarında tüketilmek üzere kavanozlara dolduruluyor. Ancak uzmanlar, konserve hazırlama ve saklama aşamasında yapılan hataların ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği konusunda uyarıyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Mortaş da ev yapımı konservelerde Clostridium botulinum bakterisinin oluşturduğu riske dikkat çekti.
Topraktan Gelen Bakteri Konservenin İçinde Tehlikeye Dönüşebiliyor
Clostridium botulinum toprak kaynaklı bir bakteri. Uygun olmayan koşullarda hazırlanan ve özellikle düşük asitli gıdaların bulunduğu konservelerde gelişme riski bulunuyor.
Uzmanlara göre bakterinin sporları uygun koşullar oluşana kadar canlılığını koruyabiliyor. Bu nedenle yalnızca gıdanın kaynatılmış olması her zaman yeterli güvenlik sağlamayabiliyor.
Bakterinin gelişmesi açısından pH değeri 4,6'nın üzerindeki, oksijensiz ortamlar risk taşıyor. Bu durum da bazı ev yapımı konservelerde uygun ortam oluşturabiliyor.
"Kavanozu Kaynattım" Demek Her Zaman Yeterli Değil
Evde konserve hazırlayanların en sık yaptığı hatalardan biri, ürünün yeterince kaynatıldığını düşünerek güvenli olduğunu varsaymak.
Doç. Dr. Mortaş, uygulanan ısının bakterinin bazı formlarını etkisiz hale getirebildiğini ancak sporların daha dayanıklı olduğunu belirtiyor. Bu nedenle konserve hazırlanırken doğru yöntem ve sıcaklık uygulamalarının kullanılması büyük önem taşıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı da ev yapımı konservelerin doğru yöntemlerle hazırlandığında güvenli olabileceğini, ancak yetersiz ısıl işlem, uygun olmayan tarifler ve hijyen eksikliğinin ciddi risk oluşturabileceğini bildiriyor.
Bir Gramı Bile Çok Tehlikeli
Uzmanların dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise bakterinin oluşturduğu botulinum toksini.
Doç. Dr. Mortaş, çok düşük miktardaki toksinin dahi insan sağlığı açısından son derece ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Botulizm zehirlenmesinde bulantı ve kusmanın yanı sıra çift görme, göz kapaklarında düşme ve ilerleyen aşamalarda solunum yetmezliği gibi belirtiler görülebiliyor.
Yozgat'ta Şişmiş Kavanozlara Dikkat!
Yozgat'ta kışlık hazırlık yapanların özellikle kavanozları tüketmeden önce kontrol etmesi gerekiyor.
Kapağı şişmiş, bombe yapmış, sızıntı yapan veya yapısı bozulmuş konserveler kesinlikle tüketilmemeli. Tarım ve Orman Bakanlığı, yalnızca dış görünüşün normal olmasının da konservenin güvenli olduğunu göstermediğine dikkat çekiyor.
Özellikle fasulye, mısır, mantar ve patates gibi düşük asitli sebzelerin konservelerinde daha dikkatli olunması gerekiyor.
Tadına Bakarak Kontrol Etmeyin
Şüpheli konservelerde yapılan en tehlikeli hatalardan biri de üründen küçük bir miktar tadına bakarak bozulup bozulmadığını anlamaya çalışmak.
Botulinum toksini her zaman kötü koku, tat veya görünüm oluşturmayabileceğinden, şüpheli konservenin tadına bakılması güvenli bir kontrol yöntemi değil.
Yozgat'ta kışlık hazırlık yapan vatandaşların kavanoz, kapak, hijyen, ısıl işlem ve saklama koşullarına dikkat etmesi; şüpheli görünen ürünleri ise tüketmemesi gerekiyor.
