Çalışmayı Yozgat Hakimiyet'e değerlendiren Prof. Dr. Kutoğlu, kamuyounda oluşan "deprem daha küçük olacak" algısının son derece tehlikeli olduğuna dikkat çekti. Uzman isim, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın genel karakteristiğine işaret ederek yüzeydeki hareketin aldatıcı olabileceğini, derinlerde enerji birikiminin sürdüğünü vurguladı.
En kötü senaryo 7.5 büyüklüğünde bir deprem
Prof. Dr. Kutoğlu, resmi kurumların hazırlıklarını 7.5 büyüklüğündeki bir deprem senaryosuna göre yürüttüğünü hatırlatarak bu çalışmaların aynı kararlılıkla devam etmesi gerektiğini söyledi. Araştırmada tespit edilen fay sürünme hareketine dair ise şu çarpıcı değerlendirmeyi yaptı:
"Çalışmada buradaki sürünme hızı yıllık 10 milimetre, yani 1 santimetre olarak belirlenmiş. Oysa biz biliyoruz ki Kuzey Anadolu Fayı'nın ortalama hızı 2 ile 3 santimetre arasında değişiyor. Dolayısıyla bu fay mutlaka derinde bir yerde kilitlenmiş olabilir. Buna aldanarak senaryolarımızı küçültmemizin anlamı yok."
Marmara Denizi'nde son yıllarda meydana gelen depremlerin konumlarını da analiz eden Kutoğlu, 2011'deki 5.2, 2012'deki 5.1 ve 2025'te Kumburgaz Çukuru'nda meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki sarsıntıların sistematik bir ilerleyiş gösterdiğini belirtti. Bu paternin devam etmesi halinde sıradaki kırılmanın Prens Adaları önündeki fay segmentinde beklendiğini aktaran Kutoğlu, bunun bilimsel bir iddia olduğunun altını çizdi.
Kahramanmaraş ve Japonya acı birer ders oldu
Geçmiş felaketlerden somut örnekler veren Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hiçbir çalışmada birden fazla fay segmentinin aynı anda kırılacağının öngörülmediğini hatırlattı. Benzer bir durumun 2011 Tohoku depreminde de yaşandığını, Japonya'nın 8.5 büyüklüğüne göre yaptığı hazırlıkların 9 büyüklüğündeki gerçek deprem karşısında yetersiz kaldığını ve tsunaminin koruma bariyerlerini aştığını dile getirdi. Kutoğlu, "Acı bedeller ödememek için, faturanın ağır olmaması için mutlaka en kötü senaryoya göre hazırlıkların yapılması gerekiyor. Kesinlikle rehavete kapılmamalı" ifadelerini kullandı.
Yozgat ve İç Anadolu için risk haritası ne söylüyor?
Çalışmada ortaya konan etki haritasına göre, olası bir büyük İstanbul depreminde en şiddetli sarsıntı İstanbul'un güney kıyılarında ve Güney Marmara'da hissedilecek. Prof. Dr. Kutoğlu, koyu mavi ile gösterilen bölgelerde depremin hafif hissedileceğini ancak kötü yapı stokunun bulunması halinde buralarda dahi hasar oluşabileceğini vurguladı. Yozgat'ın da içinde yer aldığı İç Anadolu Bölgesi, her ne kadar fay hattına uzak olsa da özellikle kırsal mahallelerdeki yaşlı yapı stoku ve zemin koşulları nedeniyle riski bünyesinde barındırıyor. AFAD ve yerel yönetimlerin yürüttüğü kentsel dönüşüm ve yapı envanteri çalışmalarının bu bilinçle sürdürülmesi gerektiği uzmanlarca ifade ediliyor.
Prof. Dr. Kutoğlu, vatandaşların zihninde "deprem daha küçük olacak, endişe etmemize gerek yok" şeklinde bir kanaatin yerleşmesinin zarar azaltma çalışmalarını yavaşlatabileceği uyarısında bulunarak sözlerini şöyle tamamladı: "Meydana gelmesi beklenen depremin 7'den küçük olma ihtimali çok daha yüksek bir ihtimal olsa bile biz mutlaka hazırlıklarımızı İstanbul ve Marmara Bölgesi'nde 7'den büyük bir depreme göre, en kötü senaryoya göre yapmamız gerekiyor." Bilim insanları, konuya ilişkin yeni sismik verilerin takip edilmeye devam edileceğini belirtiyor.
