Yozgat’ta yaşayan 37 yaşındaki Ömer Keklikci, çocukluk yıllarında başlayan Orhan Gencebay hayranlığını 25 yıllık kapsamlı bir arşive dönüştürdü. İlk olarak babasının kasetleri arasında bulduğu “Bir Teselli Ver” ile sanatçının müziğiyle tanışan Keklikci yıllar içinde plak, kaset ve CD’lerin yanı sıra video kasetleri, film afişleri, posterler ve 1970’li yıllara ait dergileri toplamaya başladı. Türkiye’nin farklı illerinden parçalar bulan Keklikci, artık odasına sığmayan koleksiyonunu yaklaşık üç yıldır kendi hazırladığı özel bir mekanda sergiliyor. Arşivin en dikkat çekici yönlerinden biri ise dönemin müzik çalarlarının da koleksiyonda yer alması.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (1)

Orhan Gencebay Arşivi Çocuklukta Başlayan Tutkuyla Büyüdü

Keklikci’nin Orhan Gencebay arşivi oluşturma hikayesi, henüz 9-10 yaşlarındayken başladı. Evde televizyonun bozulduğu bir gün babasına ait kasetleri karıştıran Keklikci, Orhan Gencebay’ın bir kasetiyle karşılaştı. Kaseti dinledikten sonra sanatçının müziğine ilgisi giderek arttı. Aynı aramalarda birkaç Gencebay kaseti daha bulan Keklikci, çocukluk yıllarından itibaren bunları biriktirmeye başladı.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (8)

Yaşıtları bayram harçlıklarıyla oyuncak alırken o, kasetçilerin yolunu tuttu. Elindeki parayla yeni Orhan Gencebay kasetleri aradı. Zamanla tek tek alınan kasetler, yıllar süren bir koleksiyonun temelini oluşturdu. Bugün 25 yılı geride bırakan bu uğraş, yalnızca bir hayranlık göstergesi olmaktan çıktı. Keklikci için sanatçının müzik kariyerini ve dönemin kültürel izlerini koruyan kişisel bir arşive dönüştü.

Koleksiyonun oluşmasında Yozgat dışındaki kaynaklar da etkili oldu. Keklikci, kendi kentinde bulamadığı parçaların peşine Türkiye’nin farklı illerinde düştü. Gittiği yerlerde plak ve kasetçileri araştırdı, arşivine ekleyebileceği materyalleri toplamaya devam etti. Böylece yıllar içinde birbirinden farklı dönemlere ait çok sayıda parça aynı çatı altında buluştu.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (7)

Plak, Kaset ve Film Afişleri Aynı Mekanda Buluşuyor

25 yıllık birikim büyüdükçe koleksiyonun evde tutulması zorlaştı. Keklikci’nin odasına sığmayan arşiv için ayrı bir mekan oluşturma fikri de bu noktada ortaya çıktı. Yaklaşık üç yıl önce bir dükkan kiralayan koleksiyoncu, mekanın tadilatından boya işlerine, rafların hazırlanmasından genel tasarımına kadar birçok çalışmayı kendisi yaptı.

Bugün ziyaretçilerin karşısına çıkan mekanda yalnızca plak ve kasetler bulunmuyor. Orhan Gencebay’ın sanat hayatının farklı dönemlerine ilişkin çok sayıda materyal bir arada sergileniyor. Plaklar, ses kasetleri ve CD’lerin yanında video kasetleri, orijinal film afişleri, posterler ve 1970’li yıllara ait dergiler de koleksiyonun parçaları arasında yer alıyor.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (6)

Arşivin bir başka bölümünü ise dönemin müzik çalarları oluşturuyor. Böylece koleksiyon, yalnızca sanatçıya ait eserleri değil, bu eserlerin geçmişte hangi araçlarla dinlendiğini de gösteriyor. Plakçalar ve benzeri müzik cihazları, ziyaretçilere dijital müzik çağından önceki dinleme kültürünü hatırlatıyor.

Keklikci’nin topladığı materyallerin önemli bir bölümü de doğrudan piyasada kolayca bulunabilen ürünlerden oluşmuyor. Özellikle eski afişler, dergiler ve bazı müzik kayıtları için farklı şehirlerde arayışa girmesi gerektiğini belirten koleksiyoncu, 25 yıllık sürecin sabır gerektirdiğini ifade ediyor.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (4)

Bir Teselli Ver İle Başlayan Müzik Tutkusu Sürüyor

Keklikci’nin Orhan Gencebay’a olan ilgisinde müzik kadar sanatçının sözleri ve hayata bakışı da etkili oldu. Çocuk yaşta dinlemeye başladığı “Bir Teselli Ver” ile kurduğu bağın yıllar içinde kalıcı bir hayranlığa dönüştüğünü anlatan Keklikci, Gencebay’ın ses tonunu, bestelerini ve şarkı sözlerini kendisi açısından özel bir yere koyuyor.

Koleksiyoncuyu sanatçıya bağlayan unsurlardan biri de Gencebay’ın kendi bestelerini yapması ve eserlerinde kendi düşünce dünyasını yansıtması. Bunun yanında sanatçının filmlerini ve kamuoyundaki duruşunu da sevdiğini belirten Keklikci, müzikle sınırlı olmayan bir arşiv oluşturmasının nedenlerinden birinin de bu bütünlük olduğunu ifade ediyor.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (3)

Dijital platformların müzik dinleme alışkanlıklarını değiştirdiği günümüzde ise plak ve kasetlerin Keklikci için ayrı bir anlamı bulunuyor. Dijital ortamın sağladığı kolaylığa rağmen fiziksel kayıtların kendine özgü bir dinleme deneyimi sunduğunu düşünüyor. Özellikle plaklardan gelen hafif çıtırtı, onun için geçmişle kurulan bağın bir parçası.

Bu nedenle koleksiyon, yalnızca Orhan Gencebay eserlerinin bir araya getirildiği bir alan değil. Aynı zamanda plak, kaset ve eski müzik kültürünün izlerini taşıyan bir zaman kapsülü niteliği taşıyor.

Ziyaretçilerin İlgisi Arşiv Tutkusunu Güçlendiriyor

Keklikci’nin yaklaşık üç yıldır sergilediği arşiv, mekanı ziyaret edenlerin de ilgisini çekiyor. Plak ve kasetlerin sayısını gören ziyaretçiler, koleksiyonun nasıl ve ne kadar sürede oluşturulduğunu merak ediyor. Gelen olumlu yorumlar ise 25 yıllık emeğin karşılık bulduğunu hissettiriyor.

Koleksiyonun büyümeye devam etmesi de bu hikayenin henüz tamamlanmadığını gösteriyor. Keklikci, elindeki eserlerle yetinmek yerine yeni parçaların peşine düşmeyi sürdürüyor. Özellikle geçmiş dönemlere ait nadir materyaller, arşivin gelecekte daha da genişlemesini sağlayabilir.

Çocukken Başladı, Dev Arşive Dönüştü Orhan Gencebay'ın Bütün İzleri Yozgat’ta! (2)

Keklikci’nin gençlere tavsiyesi ise yalnızca bir sanatçıyı dinlemekle sınırlı değil. Sevilen ve geçmişten bugüne değerini koruyan sanatçıların eserlerinin, afişlerinin, plaklarının ve diğer hatıralarının korunmasını istiyor. Ona göre kişisel arşivler, zaman içinde yalnızca koleksiyon sahibinin değil, gelecek kuşakların da geçmişi tanımasına yardımcı olabilecek bir kültür mirasına dönüşebilir.

Kaynak: İHA