Türkiye'de doğum hizmetlerine erişimin artması, gebelik takiplerinin yaygınlaşması ve acil sağlık hizmetlerindeki gelişmeler, doğumların hastane ortamında gerçekleşme oranını önemli ölçüde yükseltti.
Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması verilerine göre, yaklaşık 20 yıl önce her 5 doğumdan biri evde gerçekleşirken, bugün doğumların yüzde 99,4'ü sağlık kuruluşlarında yapılıyor.
Evde Doğum Oranı Yıllar İçinde Hızla Düştü
Veriler, Türkiye'de evde doğum oranındaki değişimi açıkça ortaya koyuyor.
2000'li yılların başında yüzde 21 civarında olan evde doğum oranı, 2008'de yüzde 10'a, 2018'de ise yüzde 0,9'a kadar geriledi. Günümüzde bu oran yüzde 0,6'nın altında bulunuyor.
Sağlık Bakanlığının "Hastanede Gerçekleşmeyen Doğumlar" kapsamında takip ettiği doğumların sayısının ise yılda yaklaşık 5 bin-5 bin 500 seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Anne ve Bebek Ölümlerinde de Düşüş Yaşandı
Hastane doğumlarının yaygınlaşmasıyla birlikte anne ve bebek sağlığına ilişkin göstergelerde de önemli iyileşmeler kaydedildi.
2000'li yılların başında her 100 bin canlı doğumda yaklaşık 29-32 anne ölümü görülürken, günümüzde bu sayının 13-15 seviyelerine gerilediği belirtiliyor.
Bebek ölüm oranı da aynı dönemde binde 28-31 seviyelerinden 8-9 seviyelerine düştü.
Uzmanlara göre bu değişimde yalnızca hastane sayısındaki artış değil, sağlık sisteminin farklı alanlarında yapılan iyileştirmeler de etkili oldu.
112 Ve Gebe Takip Sistemi Öne Çıkıyor
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Opr. Dr. Şakir Volkan Erdoğan, evde doğum oranındaki düşüşün sağlık sisteminin farklı unsurlarının birlikte güçlendirilmesiyle ortaya çıktığını belirtiyor.
Yaygınlaşan 112 acil sağlık hizmetleri, ambulans ve hava ambulansları, özellikle sağlık kuruluşlarına ulaşım konusunda önemli rol oynuyor.
Bunun yanında aile hekimliği sistemi ve düzenli gebe takipleri sayesinde riskli gebeliklerin daha erken belirlenmesi ve doğumların hastanelerde planlanması mümkün hale geliyor.
"Her Gebeye Bir Ebe" uygulamasıyla da gebelikten doğum sonrasına kadar anne adaylarının daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.
Uzmanlardan Evde Doğum Uyarısı
Uzmanlar, gebelik sürecinin sorunsuz ilerlemesinin doğum sırasında herhangi bir komplikasyon yaşanmayacağı anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Doğum sırasında ani kanama, bebeğin oksijensiz kalması veya acil sezaryen gerektiren durumlar ortaya çıkabileceği belirtilirken, sağlık kuruluşlarının en önemli avantajının gerektiğinde anne ve bebeğe hızlı şekilde müdahale edebilmek olduğu vurgulanıyor.
Evde Doğumun Nedenleri Değişiyor
Türkiye'de planlı evde doğum, sağlık sistemi tarafından resmi bir doğum hizmeti olarak sunulmuyor. Günümüzde gerçekleşen evde doğumların bir bölümünün hastaneye ulaşımın zor olduğu bölgelerdeki koşullar, ani doğumlar veya sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlarla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
Bunun yanı sıra bazı şehirli ve yüksek gelirli kesimlerde, doğumda tıbbi müdahaleyi mümkün olduğunca azaltma düşüncesiyle evde doğuma yönelik ilginin bulunduğu belirtiliyor.
Bu alanda doğum koçları, özel ebeler, nefes terapileri ve benzeri hizmetler de tercih edilebiliyor.
Türkiye'de Doğumların Yüzde 99,4'ü Hastanede
Son 20 yıllık tablo, Türkiye'de doğum alışkanlıklarının büyük ölçüde değiştiğini gösteriyor.
2000'li yılların başında yüzde 21 olan evde doğum oranı, bugün yüzde 0,6'nın altına gerilerken doğumların yüzde 99,4'ü sağlık kuruluşlarında gerçekleşiyor. Sağlık hizmetlerine erişimin geliştirilmesi, gebe takipleri ve acil müdahale kapasitesinin artırılması bu dönüşümün başlıca unsurları arasında gösteriliyor.
