TBMM gündemine taşınan 40 maddelik kanun teklifi, milyonlarca kadının sosyal güvence sorununu çözmeyi hedefliyor. Ev içinde harcanan bakım emeğinin sigortalılık süresi sayılmasını öngören düzenleme yasalaşırsa, ev kadınları Bağ-Kur (4/b) statüsünde sigortaya kavuşacak. Böylece vatandaşların emeklilik ve sağlık primleri Hazine tarafından karşılanırken, isteyenler ek ödemeyle maaş tutarını yükseltebilecek.
Geçmişte sigortasız geçen yıllar için borçlanma kapısı açılıyor. Yıllarca evde çalışanlar bu süreleri borçlanarak emekliliklerine saydırabilecek. Ev emekçileri ve aileleri, prim yatırmadan genel sağlık sigortasından faydalanacak. Kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için emeklilik bağlama oranı yüzde 90'a kadar çıkıyor. İş göremez duruma gelenlere yüzde 70, başkasının bakımına muhtaç olanlara ise yüzde 80 malullük aylığı bağlanacak.
EV İŞÇİLERİNE KIDEM TAZMİNATI GÜVENCESİ
Evlere temizliğe giden kadınların yasal statüsü bütünüyle değişiyor. Mevcut İş Kanunu'ndaki ev hizmetlerinde çalışanları kapsam dışında bırakan istisna maddesi iptal ediliyor. Çalışanlar yasal güvenceye alınarak kıdem tazminatı ile yıllık izin haklarına erişiyor. Otuz günden uzun süren ev işlerinde yazılı sözleşme şartı aranacak ve sözleşmesiz çalıştırmak yasaklanacak. İşveren konumundaki ev sahiplerine, yüksekten düşme tehlikesine veya kimyasal kullanımına karşı koruyucu ekipman sağlama zorunluluğu getiriliyor.
BAKIM VERENLERE 30 GÜN İZİN HAKKI
Sürekli bakım veren kişilerin yükünü hafifletecek sosyal destekler metinde detaylandırıldı. Hastalara bakan kişilere psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık ücretsiz verilecek. Evde bakım yardımı bağlanırken hane gelirine değil, doğrudan bakım yükünün ağırlığına bakılacak. Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş açma görevinin yanı sıra yaşlı bakımevi ve mola evi kurma yasal yükümlülüğü veriliyor.
Devlet destekli geçici "mola bakımı" hizmeti devreye sokuluyor. Sürekli bakım üstlenenlere yılda en az 30 gün ücretsiz izin hakkı tanınacak ve bu sürede maaşlarda kesinti yapılmayacak. Teklifin temel dayanağını ise TÜİK'in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması istatistikleri oluşturuyor. Resmi verilere göre kadınlar ev işine günde ortalama 4 saat 3 dakika harcarken, erkekler aynı işlere 58 dakika ayırıyor. Hazırlanan kanun teklifiyle bakım yükünün devlet ve toplum tarafından eşit paylaşılması hedefleniyor.
