Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesini 8 Eylül 1999 sonrasındaki sigorta girişleri sebebiyle kaçıran milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik beklentisi yeniden hareketlendi. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda gerçekleştirdiği temasların ardından, 2000-2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar için hazırlanan kademeli yaş ve prim cetveli yeniden tartışmaya açıldı.
Türkiye’de 8 Eylül 1999 öncesini kapsayan EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından, bir gün veya birkaç ay farkla kapsam dışında kalan yüz binlerce çalışan adalet arayışını sürdürüyor. Mevcut sosyal güvenlik mevzuatına göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar, kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş ve 7 bin prim günü şartına tabi tutuluyor. Akranları arasında oluşan 17 ila 20 yıllık devasa emeklilik farkının kapatılmasını talep eden çalışanlar, çözümün kademeli geçiş sisteminde olduğunu vurguluyor.
Bakanlıkta Kritik Görüşme: EMADDER Talepleri İletti
Kademeli emeklilik mücadelesinde en somut adımlardan biri sivil toplum cephesinden geldi. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yöneticileri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileriyle resmi bir görüşme gerçekleştirerek hazırladıkları teknik raporları ve mağduriyet verilerini paylaştı. Dernek heyeti, 1999-2008 arası sigorta girişi olan vatandaşların anayasal eşitlik ilkesi çerçevesinde kademeli bir yaş sistemine dahil edilmesini talep etti. Görüşmenin ardından hükümetin ve Meclis’in 2027 yılı yasama döneminde konuya dair bir adım atıp atmayacağı merak konusu oldu.
Kademeli Emeklilik Çıkarsa Yaş ve Prim Şartı Nasıl Olacak?
Sosyal güvenlik kulislerinde konuşulan ve kamuoyuna yansıyan taslak çalışmalara göre, 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunanlar için işe giriş tarihine göre basamaklandırılmış yeni bir yaş ve prim cetveli öngörülüyor. Hazırlanan simülasyonlarda kadınlarda emeklilik yaşının 43’ten, erkeklerde ise 45’ten başlatılarak her yıl kademeli şekilde artırılması planlanıyor.
Taslak modelde yer alan öngörülere göre;
1999 ile 2000 yılları arasında işe giren çalışanlar için kadınlarda 43 yaş ve 6 bin 250 prim günü, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 250 prim günü şartı aranıyor.
2000 ile 2001 yılları arasında ilk kez sigortalı olanlar için kadınlarda 44 yaş ve 6 bin 325 gün, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 325 gün formülü öne çıkıyor.
2001 ile 2002 yılları arasında sisteme dahil olanlarda şartlar kadınlar için 45 yaş ve 6 bin 400 prim gününe, erkekler için 47 yaş ve 6 bin 400 prim gününe yükseliyor.
2002 ile 2003 dönemi girişlilerde kadınlar 46 yaş ve 6 bin 475 prim günüyle, erkekler ise 48 yaş ve 6 bin 475 prim günüyle emeklilik hakkı elde ediyor.
2003 ile 2004 yıllarında sigortası başlayan çalışanlar için kadınlarda 47 yaş ve 6 bin 550 gün, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 550 gün tablosu hesaplanıyor.
2004 ile 2005 yılları arasında tescili yapılan çalışanlarda kadınlar için 48 yaş ve 6 bin 625 gün, erkekler için 50 yaş ve 6 bin 625 gün sınırı gündeme geliyor.
2005 ile 2006 dönemi işe girişlilerde ise kadınlarda 49 yaş ve 6 bin 700 gün, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 700 prim günü şartı hedefleniyor.
Resmi Bir Yasa Henüz Yok, Beklenti 2027 Yılında
Sosyal güvenlik uzmanları, kamuoyunda paylaşılan yaş ve prim tablolarının sivil toplum kuruluşları ve muhalefet partilerinin sunduğu kanun tekliflerine dayandığını, henüz Resmî Gazete’de yayımlanmış bağlayıcı bir yasal düzenlemenin bulunmadığını hatırlatıyor. Yürürlükteki mevzuatta kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş kuralı devam ederken, milyonlarca çalışanın gözü TBMM Genel Kurulu’na ve ekonomi yönetiminin 2027 yılı ajandasına çevrilmiş durumda.
