Yeni yılla birlikte emeklilere yönelik düzenlemeler yapılmaya devam ediyor. Hükümet emeklilik planlarını doğrudan etkileyecek olan yıpranma payıyla ilgili önemli bir adım attı. SGK sisteminde yapılan değişiklikle birlikte binlerce vatandaşa erken emeklilik yolu açıldı.
2026 DÜZENLEMESİ VE YENİ EKLENEN SEKTÖRLER
Yıpranma payı uygulamasında kapsam 2026 itibarıyla resmen genişledi. Mevcut riskli meslek gruplarına yapılan eklemelerle birlikte çimento fabrikası çalışanları, alüminyum sanayi işçileri, dökümhane çalışanları ve cam sanayi personeli de sisteme dahil edildi. Bu sektörlerde çalışanlar, artık mesleklerinin zorluk derecesine göre ilave prim günü kazanacak ve emeklilik yaşından indirim alma hakkına kavuşacak.
YIPRANMA PAYI HESABI NASIL YAPILIYOR?
Yıpranma payı olarak bilinen ve bazı meslek grupları için geçerli olan sistem özellikle ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara 'ilave prim günü' verilmesi ilkesiyle çalışıyor.
Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim kazanırken, yıpranma payı kapsamındaki bir çalışan risk durumuna göre yılda fazladan 60, 90 veya 180 gün prim elde ediyor. Örnek vermek gerekirse, yılda 90 gün yıpranma payı hakkı olan bir meslekte 12 ay çalışan kişinin primi, SGK kayıtlarına 360 gün yerine 450 gün olarak geçiyor. Bu matematiksel fark, prim gün sayısının çok daha hızlı dolmasını sağlıyor.
EMEKLİLİK YAŞINI 5 YIL ÖNE ÇEKİYOR
Uygulamanın çalışanlara sağladığı en büyük avantaj yaş haddinde ortaya çıkıyor. Çalışırken kazanılan bu ilave süreler, emeklilik için gereken yaş sınırından düşülüyor. Genel uygulamada emeklilik yaşı 5 yıla kadar geri çekilebiliyor. Yeraltı maden işçiliği gibi hayati risk taşıyan bazı meslek gruplarında ise bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
KİMLER YIPRANMA PAYI KAPSAMINDA?
Yeni düzenleme ve mevcut haklarla birlikte geniş bir çalışan kesimi bu şemsiye altında toplanıyor. Sağlık sektöründe görev yapan doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı ve teknisyenler yılda 60 gün ilave hak kazanıyor. Listenin en tepesinde ise yılda 180 gün ile maden ve yeraltı işçileri bulunuyor. Yıpranma payından güvenlik güçleri de yararlanabiliyor. Polis, asker, MİT personeli ve infaz koruma memurları erken emekli olma hakkına sahip. Ayrıca demir-çelik, cıva üretimi, asit ve kimyasal madde sektöründe çalışan işçiler de bu kapsamda yer alıyor. Yıpranma payı hakkına sahip olan meslek gruplarından bir diğeri de sarı basın kartı sahibi olan gazeteciler. Ayrıca yangınla mücadele eden itfaiye personeli de erken emekli olabiliyor.
