Gayrimenkul sektöründe ağustos dönemine ait göstergeler, mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki dengelerin hızla dönüştüğünü gösteriyor. Ülke çapında gayrimenkul satış değerleri enflasyon oranlarının altında kalarak reel gerilemesini sürdürürken, kiralık portföylerde özellikle İstanbul merkezli belirgin bir fiyat baskısı yaşanıyor. Barınma maliyetlerinin zirveye ulaştığı megakentte kiralardaki artış hızı, konut satış bedellerindeki tırmanışı açık ara geride bıraktı.
İSTANBUL KİRALIK KONUT FİYATLARINDA REEL ARTIŞ GÖSTEREN TEK BÜYÜKŞEHİR OLDU
Piyasa verileri mercek altına alındığında, Türkiye çapında satılık mülklerin reel bazda yüzde 8,4 eridiği hesaplanıyor. Üç metropol içinde yıllık bazda en sert reel kaybı yüzde 9,8 ile İzmir kaydetti. Aynı dönemde İstanbul'da yüzde 5,2, Ankara'da ise yüzde 2,9 oranında reel değer kaybı kayıtlara geçti. Nominal tarafta ilan etiketleri Ankara'da yüzde 27,7, İstanbul'da yüzde 24,7 ve İzmir'de yüzde 18,6 tırmanış gösterse de genel enflasyon çıtasını aşmaya yetmedi.
Kiralık konut piyasasında ise tablo oldukça farklı bir dinamik barındırıyor. Yurt genelinde reel kiralar yıllık yüzde 6,6 çekilirken; Ankara'da yüzde 8, İzmir'de ise yüzde 10,5 oranında reel düşüş yaşandı. İstanbul ise yüzde 5,8'lik yıllık reel yükseliş oranıyla üç büyükşehir arasında kiranın enflasyonu yendiği tek bölge olarak öne çıktı. Megakentte kiralık evlerin yıllık nominal artış temposu yüzde 39,2'ye ulaşarak yüzde 24,7 seviyesinde kalan satılık artış oranına fark attı. Ankara'da satılık fiyatları yüzde 27,7 artarken kiralar yüzde 21 yükseldi; İzmir'de ise satılıklar yüzde 18,6 prim yaparken kiralar yüzde 17,6 artışla sınırlı kaldı.
100 METREKARELİK BİR EVİN AYLIK KİRA VE SATIŞ MALİYETİ
Metrekare birim değerleri baz alınarak 100 metrekare büyüklüğündeki örnek bir konut incelendiğinde, kentler arasındaki uçurum somut rakamlarla ortaya çıkıyor:
-
İstanbul: 100 metrekarelik bir meskenin ortalama satış tutarı 6 milyon 623 bin lira (metrekare başına 66.228 TL) seviyesine varırken, aylık kiralama maliyeti 46 bin 390 liraya (metrekare başına 463,9 TL) ulaştı.
-
İzmir: Aynı büyüklükteki bir dairenin satış bedeli 5 milyon 375 bin lira (metrekare başına 53.750 TL), aylık kira yükü ise 33 bin 330 lira (metrekare başına 333,3 TL) olarak ölçüldü.
-
Ankara: Başkentte 100 metrekarelik bir evin ortalama liste fiyatı 3 milyon 964 bin lira (metrekare başına 39.636 TL) iken, aylık kirası 30 bin lira (metrekare başına 300 TL) sınırında oluştu.
SATILIK İLANLAR EN HIZLI ANKARA'DA KAPANIYOR
Fiyatların reel olarak zayıflaması, alıcı tarafındaki iştahı tamamen dondurmadı. Satılık mülklere yönelik ilgi endeksi ağustosta bir önceki aya kıyasla yüzde 11,5 artış kaydetti. İlanların sistemden düşme süreleri ise kentsel hareketliliğin hızını gözler önüne serdi. Portföye giren konutların en kısa sürede alıcı bulduğu yer 45,4 günle Ankara oldu. İstanbul'da ilanlar ortalama 52,9 günde yayından kalkarken, İzmir 63,4 günlük süreçle satışların en uzun zaman aldığı metropol olarak tespit edildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan ağustos ayı verileri de sektördeki reel erimeyi teyit etti. Konut Fiyat Endeksi yıllık bazda nominal olarak yüzde 23 oranında ivmelense de enflasyondan arındırıldığında yüzde 6,5 geriledi. Benzer eğilim Yeni Kiracı Kira Endeksi verilerinde de görüldü; yıllık yüzde 26,4 nominal büyüme kaydedilmesine karşın reel kayıp yüzde 3,9 seviyesinde gerçekleşti. Megakentte yeni kiracılara yansıyan yıllık oran ise yüzde 34,5 ile diğer iki kentin belirgin şekilde üzerinde kaldı.
