Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, eşinden boşandığı halde eski eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği belirlenen kişilerin gelir ve aylıkları kesilebiliyor.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin önüne gelen bir dosyada da bu konu ele alındı. Davacı kadın, 2001 yılında eşinden boşandığını ve 2002 yılında hayatını kaybeden babası üzerinden yetim aylığı almaya başladığını belirtti.
SGK ise yapılan inceleme sonucunda kadının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığını tespit ederek yetim aylığını kesti ve yapılan ödemeleri borç olarak kaydetti.
Mahkemeden Farklı Karar Çıktı
Yetim aylığının kesilmesi üzerine dava açan kadın, SGK işleminin iptal edilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi davacının talebini kabul ederek SGK tarafından verilen kararın iptaline hükmetti. Mahkeme ayrıca başvuru tarihinden itibaren yetim aylığının ödenmesine karar verdi.
SGK'nın karara itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşındı. Ancak istinaf başvurusu da reddedildi.
Bunun üzerine SGK tarafından karar temyiz edildi ve dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin gündemine geldi.
Yargıtay: Boşanmanın Gerçek Olup Olmadığı Araştırılmayacak
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kararında önemli bir noktaya dikkat çekti.
Daire, kanunda boşanmanın hangi amaçla gerçekleştirildiğine ilişkin bir ayrım yapılmadığını belirtti. Bu nedenle kişinin gerçekten boşanmak isteyip istemediğinin veya boşanmanın muvazaalı olup olmadığının ayrıca araştırılmasının gerekli olmadığı değerlendirildi.
Yargıtay'a göre asıl belirleyici unsur, boşanmış olan eşlerin fiilen birlikte yaşamaya devam edip etmediği olacak.
Birlikte Yaşama Tespit Edilirse Aylık Kesilebilecek
Kararda, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan düzenleme kapsamında, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişilerin gelir veya aylıklarının kesilmesinin zorunlu olduğu belirtildi.
Bu kapsamda boşanmanın gerçek bir evlilik birliği sona ermesi amacıyla yapılmış olması ya da muvazaalı olduğunun düşünülmesi arasında bir ayrım yapılmayacak.
Fiili birlikteliğin bulunup bulunmadığı ise yapılacak araştırmalar sonucunda belirlenecek.
Yargıtay Dosyayı Yeniden İncelenmek Üzere Bozdu
Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle bozdu.
Daire, davacı ile boşandığı eşinin nüfus kayıt sistemindeki adreslerinin incelenmesi gerektiğine dikkat çekti. İhtilaf konusu dönemde tarafların kayıtlı adreslerinde birlikte yaşayıp yaşamadığının araştırılması istendi.
Ayrıca adreslerde kimlerin yaşadığının kolluk aracılığıyla belirlenmesi, gerekli görülmesi halinde muhtar, komşu, kapıcı ve apartman yöneticisi gibi kişilerin de dinlenmesi gerektiği belirtildi.
Bu incelemelerin ardından fiili birlikte yaşama durumunun bulunup bulunmadığı ortaya çıkarılarak yeniden karar verilmesi gerektiği ifade edildi.
Karar Maaş İçin Boşananları İlgilendiriyor
Yargıtay'ın kararı, özellikle boşandığı eski eşiyle yaşamaya devam eden ve bu süreçte babasından veya annesinden yetim aylığı alan kişiler açısından önem taşıyor.
Karara göre yalnızca resmi olarak boşanmış olmak tek başına yeterli olmayacak. SGK tarafından yapılan incelemelerde boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama durumunun tespit edilmesi halinde, ilgili gelir veya aylığın kesilmesi gündeme gelebilecek.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin dosyada verdiği bozma kararıyla birlikte, fiili birlikteliğin somut araştırmalarla ortaya konulmasının önemine dikkat çekilmiş oldu.
