Hükümet, Orta Vadeli Program kapsamında sosyal güvenlik sisteminde köklü bir reforma hazırlanıyor. Mevcut yapıda uzun yıllar prim ödeyen ve düşük ücretle sistemde kalan çalışanların maaşlarının düşmesine yol açan hesaplama parametreleri baştan aşağı yenileniyor. Yeni düzenlemeyle Aylık Bağlama Oranı (ABO) çalışma süresine göre kademeli olarak artırılacak.
Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır tartışma konusu olan ve çok prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki maaş dengesini bozan mevcut emekli aylığı hesaplama modeli kapsamlı bir dönüşüm sürecine giriyor. Hükümetin Orta Vadeli Program (OVP) vizyonu doğrultusunda yürüttüğü teknik çalışmalarla, çalışanların sistemde daha uzun süre kalmasını teşvik edecek ve ödenen prim gün sayısının emekli maaşına doğrudan pozitif yansımasını sağlayacak yeni bir formül üzerinde uzlaşıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın emeklilerin refah seviyesini yükseltmeye yönelik açıkladığı ilkelerin ardından Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve ilgili bakanlıklar hazırlıklara hız verdi.
Mevcut Modelde Çalıştıkça Maaşın Düşmesi Çelişkisi
Mevcut mevzuattaki teknik parametreler, özellikle asgari ücret veya düşük bordro bedelleriyle çalışan vatandaşların prim gün sayısı arttıkça gelecekteki emekli maaşlarının reel olarak gerilemesine neden oluyordu. Sosyal güvenlik uzmanlarının da uzun süredir dikkat çektiği bu yapısal adaletsizlikte, 25 yıl boyunca kesintisiz prim ödeyen bir Bağ-Kur'lu esnaf ile yalnızca 3 bin 600 gün prim ödeyerek kısmi emeklilik hakkı kazanan bir sigortalının neredeyse aynı taban maaşı alması çalışma hayatında büyük bir motivasyon kaybı yaratıyordu. 2008 sonrası işe başlayan çalışanların her yıl kazandığı puan oranlarının yetersiz kalması, sistemi çok çalışmayı cezalandıran bir yapıya sürüklemişti.
Aylık Bağlama Oranına Kademeli Artış Geliyor
Hazırlanan yeni reform paketinde sistemin merkezine emekli maaşı hesaplamasının en belirleyici unsuru olan Aylık Bağlama Oranı (ABO) yerleştirildi. Yeni düzenlemeyle birlikte bir sigortalının fiili çalışma süresi ve ödediği prim gün sayısı arttıkça ABO kademeli olarak yükseltilecek. Özellikle sistemde kalarak 25 yıl ve üzerinde prim yatıran çalışanlar için özel bir ek oran artışı formülü devreye sokulacak. Böylece tam emeklilik ile kısmi emeklilik arasındaki maaş farkı emeğin hakkını koruyacak şekilde adil bir bareme oturtulacak.
Yozgatlı Esnaf ve Çiftçiyi Yakından İlgilendiriyor
Yozgat gibi tarımsal üretimin, küçük esnafın ve sanatkârların yoğunlukta olduğu illerde bu düzenleme ayrı bir önem taşıyor. Yıllarca dükkânında, atölyesinde veya tarlasında alın teri dökerek 9 bin prim gününü tamamlamaya çalışan Bağ-Kur mensupları, yeni sistemle birlikte ödedikleri yüksek primin karşılığını emeklilik döneminde hak ettiği baremde alabilecek. Kayıt dışı istihdamı önlemeyi ve sigortalı kalmayı teşvik etmeyi amaçlayan yasal paketin Meclis takvimine sunulmasının ardından gelecek yıl itibarıyla resmen yürürlüğe girmesi bekleniyor.
