İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) nezdindeki temsilcisi Rıza Necefi'nin, Natanz'daki tesisin 1 Mart Pazar günü ABD ve İsrail tarafından vurulduğunu duyurması, küresel güvenlik endişelerini zirveye taşıdı. Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kalbi sayılan bu merkeze yönelik olası bir saldırı, sınır komşusu ülkeler için de büyük bir tehdit algısı oluşturdu. Arama motorlarında tesisin tam konumu ve radyasyon riski en çok sorgulanan başlıklar arasına girerken, uluslararası kurumlar anlık ölçümlerle süreci yakından takip ediyor.
NATANZ NÜKLEER TESİSİ NEREDE, TÜRKİYE'YE UZAKLIĞI NE KADAR?
Resmi adıyla Şehid Ahmedi Ruşen Nükleer Tesisi, İran'ın İsfahan eyaletine bağlı Natanz şehrinde yer alıyor. Başkent Tahran'ın yaklaşık 250-300 kilometre güneyinde konumlanan bu dev tesis, ülkenin iç kesimlerinde bulunuyor. Merak edilen en önemli detay ise tesisin Türkiye'ye olan mesafesi. Natanz şehri, Türkiye sınırına yaklaşık 1.350 kilometre uzaklıkta kalıyor. Van'daki Kapıköy Sınır Kapısı ile tesis arasındaki karayolu mesafesi de ortalama 1.300 kilometreyi buluyor. Dolayısıyla tesis, doğrudan Türkiye sınırında yer almıyor ve coğrafi konumu itibarıyla sınır hattımıza acil bir yakın tehdit oluşturmuyor.
İran'ın nükleer programı için kritik bir öneme sahip olan Natanz tesisi, olası hava saldırılarına karşı olağanüstü güvenlik önlemleriyle korunuyor. 2004 yılında çatısı güçlendirilmiş betonla sertleştirilen tesisin üzeri, yaklaşık 7,6 metre kalınlığında beton bir kalkan ve 22 metrelik toprak tabakasıyla örtülü durumda.
NATANZ NÜKLEER TESİSİNDE RADYOAKTİF SIZINTI VAR MI?
Saldırı iddialarının ardından en çok korkulan senaryo olan radyoaktif sızıntı ihtimaline karşı gözler uluslararası gözlemcilere çevrildi. Konuya ilişkin en net açıklama Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi'den geldi. Grossi, kurdukları bölgesel güvenlik izleme ağı üzerinden yaptıkları ölçümlerde, Türkiye dahil olmak üzere İran'a komşu ülkelerde normalin üzerinde herhangi bir radyasyon artışı tespit etmediklerini açıkladı.
ABD VE İSRAİL GERÇEKTEN VURDU MU? UAEA'DAN FLAŞ TESPİT
İranlı yetkililerin "vurulduk" açıklamasına rağmen, UAEA verileri şu an için bu durumu doğrulamıyor. Başkan Grossi, an itibarıyla Natanz, Buşehr Nükleer Santrali veya Tahran Araştırma Reaktörü de dahil olmak üzere İran'daki hiçbir nükleer tesisin hasar gördüğüne veya vurulduğuna dair ellerinde bir bulgu olmadığını vurguladı. İsrail makamları ise iddialara karşı sessizliğini koruyor. Yine de potansiyel risklere dikkat çeken Grossi, nükleer tesislere yönelik olası bir askeri saldırının çok ciddi radyolojik sızıntılara yol açabileceği konusunda tarafları uyardı.
