ÖTV’siz araç alımında yapılan yeni düzenleme, ortopedik engelli vatandaşlar için hem avantaj hem de yeni yükümlülükleri beraberinde getirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle birlikte yüzde 40-89 arası ortopedik engelli bireylerin ÖTV muafiyetinden yararlanma şartları netleşti. Türkiye genelinde yüz binlerce kişiyi ilgilendiren düzenleme, araç alım sürecine teknik ve bürokratik yeni adımlar eklerken, “tertibat zorunluluğu” ve ek maliyetler dikkat çekti.
ÖTV’siz araçta tertibat ve onay süreci zorunlu hale geldi
Yeni düzenlemeye göre ÖTV’siz araç alan ortopedik engelli vatandaşlar, aracı doğrudan bayiden alıp trafiğe çıkaramayacak. Araçlar için önce teknik uyarlama ve resmi onay süreçlerinin tamamlanması gerekecek.
Bu kapsamda süreç; AİTM proje çizimi, TSE onayı, TÜVTÜRK tadilat muayenesi ve noter tescili gibi aşamalardan oluşuyor. Ortalama işlem süresinin yaklaşık 15 günü bulduğu belirtilirken, toplam maliyetin 35 bin TL ile 90 bin TL arasında değiştiği ifade ediliyor.
Süreç şu aşamalardan geçiyor:
- AİTM mühendislik proje çizimi
- TSE araç uygunluk onayı
- TÜVTÜRK tadilat muayenesi
- Noter ruhsat güncellemesi
Bu işlemler tamamlanmadan aracın trafiğe çıkmasına izin verilmiyor.
Tertibat maliyetleri ve teknik dönüşüm masrafları arttı
ÖTV’siz araç alımında en çok tartışılan başlıklardan biri de araçlara eklenen özel tertibatların maliyeti oldu. Özellikle direksiyon ve pedal sistemlerine yapılan modifikasyonlar fiyatları ciddi şekilde etkiliyor.
2026 yılı itibarıyla ortaya çıkan maliyet tablosu şu şekilde:
- Mekanik el gaz/fren sistemi: 15.000 – 35.000 TL
- Elektronik sürüş sistemleri: 60.000 – 90.000 TL
- Mühendislik proje ücreti: 4.000 – 8.000 TL
- TSE inceleme ücreti: 5.280 TL
- TÜVTÜRK muayenesi: ~2.000 TL
- Noter işlemleri: ~1.500 TL
Bu kalemler, ÖTV muafiyetinin sağladığı avantajın bir kısmını geri götüren ek giderler olarak değerlendiriliyor. Özellikle ithal sistemlerde dövize bağlı artışlar maliyeti daha da yükseltiyor.
ÖTV muafiyetinde yeni üst limit ve araç listesi
Düzenleme ile birlikte ÖTV’siz araç alımında üst fiyat limiti de güncellendi. Buna göre 2026 yılı için muafiyetli araç üst sınırı 2 milyon 873 bin 900 TL olarak belirlendi. Ayrıca araçlarda en az yüzde 40 yerlilik oranı şartı getirildi.
Öte yandan araç satışı için belirlenen elde tutma süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Bu değişiklik, sistemin uzun vadeli kullanım amacıyla daha sıkı hale getirildiğini gösteriyor.
Muafiyet kapsamında alınabilecek bazı araçlar ise şöyle sıralanıyor:
- Togg T10X ve T10F
- Fiat Egea Sedan ve Egea Cross
- Renault Clio, Megane Sedan, Duster
- Toyota Corolla, Corolla Hybrid, C-HR
- Hyundai i20 ve Bayon
Uzmanlara göre bu düzenleme, hem yerli üretimi teşvik ediyor hem de engelli bireylerin araç erişimini daha kontrollü bir yapıya taşıyor.
