Sigarayı bırakma kararı alan birçok kişi için en kritik tuzaklardan biri, “bir kereden bir şey olmaz” düşüncesiyle yakılan tek bir sigara oluyor. Ancak uzmanlara göre bu yaklaşım, özellikle bağımlılık düzeyi yüksek bireylerde bırakma sürecini başa sarabiliyor. Sigara bağımlılığı ve bırakma sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Güzin Zeren Öztürk, tütün kullanımının yalnızca bir alışkanlık değil, kronik ve tekrarlayabilen bir bağımlılık olduğunu vurguladı. Öztürk, sigaranın hem bireysel sağlık hem de toplum sağlığı açısından en önemli önlenebilir risk faktörlerinden biri olmaya devam ettiğini belirterek, bırakma sürecinde yapılan küçük hataların büyük sonuçlar doğurabildiğine dikkat çekti.
'Bir Kerelik İçim' Eski Alışkanlıklara Kapı Aralıyor
Prof. Dr. Öztürk, sigara bırakma sürecinde içilen tek bir sigaranın masum olmadığını açık bir dille ifade etti. Özellikle nikotin bağımlılığı yüksek bireylerde, “bir kerelik” içimin beyindeki bağımlılık mekanizmalarını yeniden aktive edebildiğini belirten Öztürk, bunun eski kullanım düzenine dönüş riskini belirgin şekilde artırdığını söyledi. Nikotinin, beynin ödül sistemleri üzerinde güçlü bir etkisi olduğuna işaret eden Öztürk, kısa süreli bir temasın bile yoksunluk belirtilerini ve sigara isteğini yeniden tetikleyebildiğini dile getirdi.
Sigara, Tüm Vücudu Etkileyen Sistemik Bir Tehdit
Sigaranın sağlık üzerindeki etkilerinin yalnızca akciğerlerle sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Öztürk, tütün kullanımının kardiyovasküler sistem başta olmak üzere vücuttaki hemen her organı etkileyen sistemik bir toksik maruziyet olduğunu söyledi. Sigara ile ilişkili başlıca hastalıklar arasında KOAH, akciğer, ağız, boğaz, pankreas, böbrek ve mesane kanserleri, koroner arter hastalığı, kalp krizi ve inmenin yer aldığını aktardı. Ayrıca damar tıkanıklıkları, periferik arter hastalığı, bağışıklık sisteminde zayıflama, erken yaşlanma, görme bozuklukları ve osteoporozun da sigaraya bağlı sağlık sorunları arasında bulunduğunu ifade etti. Dünya genelinde her yıl 7 milyondan fazla kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini hatırlatan Öztürk, pasif içiciliğin de ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini söyledi.
Sigara Bırakma Tedavisi Kişiye Özel Planlanıyor
Sigara bağımlılığının tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Öztürk, bırakma sürecinin her birey için farklı ilerlediğini söyledi. Bağımlılık düzeyi, tetikleyiciler ve sosyal koşulların kişiden kişiye değiştiğini belirten Öztürk, bu nedenle sigara bırakma tedavisinin kişiye özgü planlanması gerektiğini ifade etti. Tedavi sürecinde davranışsal yaklaşımlar ile farmakolojik tedavilerin birlikte uygulandığını aktaran Öztürk, nikotin replasman tedavileri, vareniklin, bupropion ve sitizinin yaygın olarak kullanılan ilaçlar arasında yer aldığını belirtti.
