Rapora göre Türkiye'de girişimcilik ekosistemine yönelik algıda belirgin bir iyileşme yaşandı. Olumlu değerlendirmelerin oranı yüzde 34'e yükselirken, olumsuz değerlendirmeler yüzde 51'den yüzde 25'e geriledi. Bu tablo, ekosisteme duyulan güvenin son bir yılda anlamlı biçimde arttığına işaret ediyor.
Yapay zeka ve veri analitiği öne çıkıyor
Türkiye'de dijital dönüşümün ivme kazandığı belirtilen raporda, yapay zeka ve makine öğrenimi kullanım oranı yüzde 82 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 79 ile veri analitiği, yüzde 70 ile dijital müşteri deneyimi platformları ve yüzde 63 ile bulut teknolojileri takip etti.
İnovasyon tarafında ise strateji ve pazarlama odaklı çalışmalar yüzde 50 oranıyla bölge genelinin üzerinde seyretti. Ürün ve süreç inovasyonu yüzde 48, organizasyonel inovasyon ise yüzde 45 seviyesinde gerçekleşti. Herhangi bir inovasyon planlamadığını belirtenlerin oranı yüzde 5 ile geçen yıla göre sabit kaldı.
Finansmana erişim en büyük engel
Girişimcilik ekosisteminin önündeki temel zorluklar arasında makrofinansal unsurlar öne çıktı. Finansmana erişim yüzde 71, ekonomik belirsizlik ise yüzde 70 oranıyla en çok dile getirilen sorunlar oldu. Düzenleyici karmaşıklık yüzde 45 ile bölge ortalamasının altında kaldı.
Şirketler büyüme yatırımlarına sınırlı kaynak ayırırken, modernizasyon ve otomasyona öncelik verdi. Bilişim teknolojileri yatırımları yüzde 50, otomasyon yatırımları yüzde 45 seviyesinde gerçekleşti. Yatırımları sınırlandıran unsurlar arasında ekonomik risk ve piyasa belirsizliği yüzde 71, finansman yetersizliği yüzde 52, yüksek faiz oranları ise yüzde 41 ile bölge ortalamasından yüksek seyretti.
Finansman kaynaklarına bakıldığında şirketlerin ağırlıkla öz kaynaklara yöneldiği görüldü. Öz kaynak kullanımı yüzde 61 ile ilk sırada yer alırken, krediler yüzde 20, teşvikler ve hibeler ise yüzde 14 düzeyinde kaldı.
"Seçici büyüme dönemi"
EY Türkiye Şirket Ortağı, Girişimci Kadın Liderler Programı ve EYnovation Start-up Programı Lideri Müge Tan Belviso, araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde Türkiye'de girişimcilik ekosistemine duyulan güvenin artmasının memnuniyet verici olduğunu belirtti.
Araştırmamız girişimcilik ekosisteminin büyüme, yatırım ve dönüşüm kararlarında daha seçici hareket ettiğini ortaya koyuyor.
Belviso, yapay zeka ve veri analitiği gibi teknolojilerin hızla yaygınlaştığına dikkat çekerek, belirsizliklerin ve maliyetlerin büyüme üzerindeki belirleyici etkisini koruduğunu aktardı. Araştırmanın girişimcilik ekosisteminin gelişimi için 5 temel öncelik önerisi sunduğunu kaydeden Belviso, bunları "kademeli büyüme", "karlılık ve likiditenin korunması", "finansal risk yönetimi", "müşteri değerinin gelire dönüştürülmesi" ve "esnek yetenek stratejilerinin geliştirilmesi" olarak sıraladı.
İşe alımda dış kaynak kullanımı artıyor
Raporda istihdam tarafında da dikkat çekici değişimler gözlendi. Tam zamanlı işe alım oranı geçen yıla kıyasla yüzde 44'ten yüzde 34'e gerilerken, dış kaynaklı işbirlikleri ve yarı zamanlı işe alım artış gösterdi. İşe alım sürecindeki temel zorluklar ise yüzde 41 ile ücretlendirme, yüzde 30 ile aday beklentilerini karşılama ve yüzde 25 ile büyük ölçekli şirketlerle rekabet olarak sıralandı.
EY Türkiye Şirket Ortağı ve Girişimci Kadın Liderler Programı Lideri Ferzan Ülgen ise Türkiye girişimcilik ekosisteminin teknoloji ve yapay zeka alanlarındaki odağıyla katılımcı ülkeler ortalamasının üzerinde seyretmesinin dikkat çekici olduğunu vurguladı. Ülgen, geleceğin başarılı girişimlerinin değişime hızla adapte olabilen, doğru yetenek stratejilerini benimseyen ve teknolojiyi süreçlerine entegre edebilen yapılar olacağını ifade etti.
