Tütsü aroma vericileri, gıdalara isli ve tütsülenmiş bir tat kazandırmak amacıyla kullanılıyor. Özellikle cips, sos, işlenmiş et ürünleri, peynir ve bazı balık ürünlerinde bu tür aroma vericilerine rastlanabiliyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) değerlendirmelerinin ardından bazı tütsü aroma vericilerinin güvenliği konusunda endişeler gündeme geldi. Yapılan değerlendirmelerde, bazı maddelerin genetik materyal üzerindeki olası risklerinin tamamen ortadan kaldırılamadığı belirtildi.
Bu değerlendirmelerin ardından söz konusu aroma vericilerinin kullanımının sona erdirilmesine yönelik düzenleme yapılırken, Türkiye'de de ürün gruplarına göre farklı tarihler içeren bir geçiş süreci uygulanacak.
İlk Yasaklar 2026'da Başlıyor
Yeni düzenleme kapsamında tüm ürünler için aynı tarihte yasak uygulanmayacak.
Cips, sos ve düzenleme kapsamındaki bazı diğer gıda ürünlerinde ithalat ve piyasaya arz için son tarih 1 Ekim 2026 olarak belirlendi.
İşletmeler arası satışlarda ise son tarih 1 Aralık 2026 olacak.
Tütsü aroma vericilerinin kullanıldığı ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzı ise 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren gerçekleştirilemeyecek.
Et, Peynir ve Balık Ürünlerinde Geçiş Süresi Daha Uzun
Düzenlemenin kapsamındaki et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünleri için daha uzun bir geçiş dönemi uygulanacak.
Bu ürün gruplarında düzenlemenin 2028 yılına kadar kademeli olarak hayata geçirilmesi planlanıyor.
Böylece üreticilere mevcut ürünlerini ve üretim süreçlerini yeni kurallara uygun hale getirmeleri için belirli bir süre tanınmış olacak.
Marketlerdeki Eski Ürünler Hemen Ortadan Kalkmayacak
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte tüketicilerin söz konusu ürünleri market raflarında bir anda görememesi gibi bir durum söz konusu olmayacak.
Belirlenen tarihlerden önce piyasaya sunulmuş ürünlerin, mevcut kurallar çerçevesinde raf ömürleri boyunca satışta kalabilmesine imkan tanınacak.
Bu nedenle yasakların uygulanmaya başlamasından sonra da bir süre tütsü aroma vericisi içeren ürünlerle karşılaşılması mümkün olacak.
Tüketicilerin alışveriş sırasında yalnızca ürünün ön yüzündeki “füme”, “isli” veya “barbekü” gibi ifadelere bakmaması gerekiyor.
Geleneksel yöntemlerle yapılan tütsüleme işlemi ile ürüne tütsü aroma vericisi eklenmesi aynı uygulama olarak değerlendirilmiyor. Bu nedenle bir ürünün üzerinde “füme” ifadesinin bulunması, tek başına ürünün düzenleme kapsamına girdiği anlamına gelmiyor.
Tüketicilerin daha kesin bilgi için ambalajın içindekiler bölümünü kontrol etmesi önem taşıyor. İçindekiler listesinde “tütsü aroma vericisi” ifadesinin bulunması, ürünün söz konusu düzenlemeyle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Yeni Dönemde Ürünlerin İçeriği Daha Önemli Hale Gelecek
Kademeli yasak süreciyle birlikte üreticilerin kullandıkları aroma vericilerini değiştirmesi ve ürün formüllerini yeni düzenlemelere göre güncellemesi bekleniyor.
Tüketiciler açısından ise özellikle cips, salam, sos, peynir ve işlenmiş balık ürünlerinde ambalaj üzerindeki içerik bilgilerinin daha dikkatli incelenmesi önem kazanacak.
