Sultan 2. Abdülhamid döneminde "Yozgat Mekteb-i Sultanisi" adıyla eğitim-öğretim hayatına başlayan, halk arasında "Taş Mektep" ve "Sarı Mektep" olarak da bilinen köklü eğitim yuvası; Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan tarihi, kütüphanesi, müzesi ve yetiştirdiği devlet adamlarıyla mercek altına alındı.
Çanakkale Savaşları’nda 200 Öğrencisini Cepheye Uğurladı
Kentte 1895 yılında 5 yıllık nehari idadi olarak açılan Yozgat Lisesi, 1. Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ve seferberlik ilan edilmesiyle birlikte Türk eğitim tarihinin en hüzünlü ve gurur dolu sayfalarından birine imza attı.
Okulun "Gazi Liseler" arasında yer aldığını belirten Yozgat Lisesi Okul Müdürü Mustafa Telli, kütük defterlerindeki tarihi gerçeği şu sözlerle aktardı: "1914 yılında padişah ferman çıkarıyor ve eli silah tutan herkesi Çanakkale Cephesi'ne çağırıyor. Yozgat Lisesinin öğrencileri de zorunlu olmadıkları halde Lise Caddesi'ndeki askerlik şubesine gidip isimlerini yazdırıyor. O yıl yaklaşık 200 öğrencimiz gönüllü olarak cepheye gittiği için okulda öğrenci kalmıyor ve mektep 3 yıl boyunca eğitim-öğretime kapalı kalıyor. Kayıtlarda kalan 4 öğrencimiz ise çevre illerdeki okullara naklediliyor."
Savaş koşullarının ardından halkın yoğun isteğiyle 1924’te tekrar kapılarını açan okul, 1933-1934 eğitim-öğretim yılından itibaren lise statüsünde hizmet vermeye devam etti.
İl Halk Kütüphanesi’nden Sonra Şehrin En Zengin İkinci Kütüphanesi
Yozgat Lisesi’nin sadece tarihiyle değil bünyesindeki kültür hazinesiyle de şehre ışık tuttuğunu vurgulayan Müdür Mustafa Telli, okul kütüphanesinde 10 binden fazla kitap bulunduğunu açıkladı. 1928 Harf Devrimi öncesine ait Osmanlı Türkçesi ile yazılmış nadide eserlerin özel bir bölümde muhafaza edildiğini belirten Telli, kütüphanenin öğrencilerin yanı sıra tüm Yozgat halkının kullanımına açık olduğunu ifade etti.
Ayrıca Millî Eğitim Bakanlığı projesi kapsamına 2017 yılında lise koridorunda kurulan İl Eğitim Tarihi Müzesi, geçmişten günümüze kullanılan ders materyallerini sergileyerek ziyaretçileri adeta zaman yolculuğuna çıkarıyor.
Cemil Çiçek, Lütfullah Kayalar ve Rıza Kayaalp Bu Sıralardan Geçti
Yozgat Lisesi’nin Türkiye’ye yön veren siyasetçi, devlet adamı ve sporcular yetiştirdiğini belirten Mustafa Telli; eski TBMM Başkanı Cemil Çiçek, eski bakanlardan Lütfullah Kayalar ve dünya ile Avrupa şampiyonu milli güreşçimiz Rıza Kayaalp gibi çok sayıda önemli ismin bu sıralardan mezun olduğunu hatırlattı.
Öte yandan okulun spordaki köklü geçmişine de değinen Telli, Yozgat Mekteb-i Sultanisi bünyesinde 1910 yılında kentin ilk futbol takımının kurulduğunu, takıma ait tarihi fotoğraf ve kayıtların Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) dergisinde de yer aldığını sözlerine ekledi.
