Turşu mevsiminin sürdüğü Yozgat'ta pazar tezgâhlarındaki sarımsak, geçen yılın çok altındaki fiyatlarla satılıyor. Ürününü elden çıkarmanın yolunu arayan üretici ise zor bir sezonla karşı karşıya.
Yozgat Sebzeciler ve Pazarcılar Odası Başkanı Salih Çavuşoğlu, yaptığı açıklamada, önceki yıllarda kuraklık ve donun vurduğu sarımsağın fiyatının ciddi biçimde yükseldiğini anlattı. Bu yıl ekilen alanın büyümesiyle üretimin talebi aştığını belirten Çavuşoğlu, fiyatların da sert biçimde gerilediğini söyledi.
"ÖMRÜMDE İLK DEFA TEZGAHIMA GELDİ"
Üreticinin ürettiği sarımsağı satmak için çabaladığını dile getiren Çavuşoğlu, tezgâhındaki ürünü şöyle anlattı:
"50 liraya sattığımız sarımsağın geçen sene dip fiyat 200 liraydı. Şu görmüş olduğunuz sarımsak 65 yaşındayım, 55 senedir bu ticari hayatın içerisindeyim, ömrümde ilk defa Yozgat'ta tezgahıma geldi bu sarımsak. Niye? En duble tabir ettiğimiz, en kaliteli, bu da tarla bağı tabir ettiğimiz mamul. Bu işçilik yapılıp büyükşehirlerde, İstanbul, İzmir, Ankara gibi nüfusu yoğun olan, göze hitap eden bir işçilikle satışa çıkardı. Bu sene para etmediğinden dolayı ancak tarla bağıyla günü kurtarmaya çalışıyor üreticilerimiz."
Yozgat'ta sarımsağı 3-4 çeşide ayırdıklarını, tezgahta 50, 100 ve 150 liralık ürün bulunduğunu aktaran Çavuşoğlu, aynı sarımsağın geçen yıl büyükşehirlerde 400-500 liradan satıldığını hatırlattı ve ekledi: "Bugün Türkiye'nin hangi şehrine gidersen git en yüksek fiyatı 150 lira."
SOĞANLA ZARAR EDEN SARIMSAĞA YÖNELDİ
Türkiye özelinde bir tarım politikası olmadığını belirten Çavuşoğlu, "Geçen sene patates ve kuru soğanla zarar eden üreticilerimiz, çiftçilerimiz Kastamonu Taşköprü'den temin ettikleri tohumlarla Tekirdağ'da, Afyonkarahisar'da, Nevşehir'de, Kırşehir'de, Aksaray'da, Tokat'ta, Çorum'da sarımsak üretti" dedi.
Tarlada sarımsağı toplayacak işçi bile kalmadığını söyleyen Çavuşoğlu, "Satacak pazar da yok" diye konuştu.
Yerel basına yansıyan TÜİK verilerine göre Türkiye'de 2025'te 134 bin 584 ton sarımsak üretildi. Üretimde 35 bin 80 tonla Kastamonu ilk sırada yer alırken, onu 27 bin 985 tonla Gaziantep ve 16 bin 142 tonla Kahramanmaraş izledi. Çavuşoğlu'nun saydığı illerden Aksaray 9 bin 335 ton, Tokat ise 9 bin 268 tonla geçen yıl da ilk beş il arasındaydı.
TAŞKÖPRÜ'DE ÜRETİCİ FİYATI DA AŞAĞIDA
Fiyattaki düşüş yalnız Yozgat tezgahlarında değil. Ekonomi Gazetesi'nin eylül başında yayımladığı habere göre sarımsak, bu yıl rekoltesi yüksek olup fiyatı geçen yılın altında kalan beş üründen biri oldu. Taşköprü'de geçen yıl sarımsağını 120-150 liradan satan üretici bu sezon 100-120 lira bulurken, Gaziantep'in Araban ilçesinde geçen yıl 60 lira olan sarımsak 30-40 liraya alıcı bulmakta zorlanıyordu. Mazot, gübre ve işçilik gibi girdi maliyetleri ise son bir yılda en az yüzde 50 arttı.
Yaklaşık 4 bin ailenin geçimini sarımsaktan sağladığı Taşköprü'de, Avrupa Birliği'nden coğrafi işaret tescili alan ürün, ekim başında ilçenin salı pazarında kilosu 100 liradan başlayan fiyatlarla satıldı; iri ve kaliteli sarımsakta fiyat yükseldi. Aynı pazarda patates ve kuru soğan 25 liradan tezgâha çıktı.
Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin 16 Ekim bülteninde de yerli sarımsağın kilosu 70 ile 140 lira arasında el değiştirdi. Aynı halde 10 Ekim'de üst fiyat 150 liraydı.
BİR AY DAHA SATIM SÜRESİ VAR
Sarımsakta fiyatı arz ile talebin belirlediğini vurgulayan Çavuşoğlu, turşu mevsiminin ardından evlerin ihtiyacının azalacağını anlatarak, "Bir ay daha sarımsağın satım süresi var, turşu mevsiminden dolayı. Turşu mevsimi bittikten sonra her evin ihtiyacı yarım kilo, bir kilo. (…) Bu yüzden fiyat da şu anda dipte. İnşallah ilerleyen zamanlarda köylümüz, üreticimiz, çiftçimiz, müstahsilimiz zarar etmez" ifadelerini kullandı.
