Beklenmedik kayıplar, ailelerin sadece yüreğinde değil, aynı zamanda mutfağında da derin boşluklar yaratır. Yıllarca aynı yastığa baş konulan eşin ya da evin rızkını kazanan babanın gidişi, geride kalanları bir anda çetin bir yaşam mücadelesiyle baş başa bırakır. İşte böyle zamanlarda devreye giren sosyal güvenlik sistemi, kimsenin aç ve açıkta kalmaması için titizlikle işleyen bir koruma kalkanı sunarak yarınlara duyulan endişeyi ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Sosyal Güvencede İstenen Alt Sınırlar
Yozgatlı ailelerin bu koruma kalkanından faydalanabilmesi, merhumun hayattayken devlete ödediği prim günlerine bağlı. Vefat eden kişi bir fabrikada veya atölyede SSK'lı olarak alın teri dökmüşse, sistem sadece 900 günlük prim ve 5 yıllık sigorta süresi arıyor. Ancak küçük esnaf statüsündeki Bağ-Kur'lular ile kamu personeli için masadaki şart 1800 gün prim olarak belirlenmiş durumda. Bu süreleri doldurmuş olan vatandaşların aileleri, hiç vakit kaybetmeden haklarını talep edebiliyor.
Baba Ocağına Dönen Kızlara Sınırsız Destek
Söz konusu yetim evlatlar olduğunda, kurallar kız ve erkek çocuklar arasında belirgin bir şekilde farklılaşıyor. Erkek evlatlar için eğitim hayatı belirleyici bir unsur; liseye gidiyorsa 20, üniversiteye gidiyorsa 25 yaşına kadar destek sürüyor. Ancak Yozgat'taki kız çocukları için devlet, adeta bir güvence kapısı açıyor. Bekar kızlar ya da evliliği yürümeyip baba evine dönen kadınlar, bir yerde sigortalı çalışmadıkları müddetçe ömürlerinin sonuna kadar bu maaştan faydalanabiliyor. Üstelik sağlık kurulundan malul raporu olan özel gereksinimli çocuklar için yaşın ya da cinsiyetin hiçbir önemi kalmıyor; maaşları yaşam boyu tıkır tıkır yatıyor.
Dul Kalan Eşlerin Maaş Güvencesi
Eşini toprağa veren bir vatandaşın dul aylığı alabilmesi için işsiz olması gerekmiyor. Yozgatlı bir kadın ya da erkek, kendi mesleğini icra edip maaş alsa dahi vefat eden eşinden kendisine hak düşüyor; sadece maaşın bağlanma yüzdesinde bir azalma oluyor. Bu hakkın kaybedildiği tek yer ise yeni bir evlilik cüzdanına imza atılan an. Tüm bu hakları almak için kurum kapılarında evrak sırası beklemek ise artık mazi oldu. Vatandaşlar e-Devlet kapısı üzerinden dijital formları doldurarak işlemlerini şipşak halledebiliyor. Diyelim ki anne Emekli Sandığı'ndan, baba ise SSK'dan; bu durumda şartları taşıyan evlatlar için her iki taraftan da maaş bağlatarak haneye giren geliri ikiye katlamak bile mümkün hale geliyor.
