Yozgat’ta yaz aylarında memleketlerine gelen gurbetçilerin hareketliliği, yöresel ürün satışlarına da yansıyor. Yenice Köyü’nde bulgur üretimi ve satışı yapan Necati Duyar, özellikle şehir dışında yaşayan Yozgatlıların memleketten bulgur ve bakliyat götürmeye devam ettiğini söyledi. Yaklaşık 15 yıldır değil, 1982 yılından bu yana bulgurculuk yaptığını belirten Duyar, geçmiş yıllarda talebin daha yoğun olduğunu ancak satışların bugün de sürdüğünü ifade etti. Yozgat’a birkaç ay önce yerleşen Bekir Çelik ise vatandaşların alışveriş miktarını bütçesine göre belirlediğini söyledi. Çelik, geçmişte yıllık yapılan bakliyat alışverişlerinin bugün daha çok haftalık ve aylık alışverişlere dönüştüğünü anlattı.
Gurbetçiler memleketten bulgur götürüyor
Yozgat’a yaz aylarında gelen gurbetçiler, memleket ziyaretlerinin yanı sıra yöresel ürün alışverişi de yapıyor. Bulgur, yarma ve çeşitli bakliyatlar, şehir dışında yaşayan vatandaşların Yozgat’tan götürdüğü ürünler arasında bulunuyor.
Yenice Köyü’nde bulgur üretimi yapan Necati Duyar, gurbetçilerin özellikle taze bulgura ilgi gösterdiğini söyledi. Duyar, üretim yaptıkları dönemlerde kendi ürünlerini sattıklarını, üretimin yeterli olmadığı zamanlarda ise fabrikadan ürün temin ettiklerini anlattı.
Gurbetçilerin yöresel ürünlere ilgisinin devam ettiğini belirten Duyar, yaz aylarında yaşanan hareketliliğin satışlara yansıdığını ifade etti. Geçmiş yıllarda daha yoğun bir talep olduğunu söyleyen Duyar, buna rağmen gurbetçilerin memleketten ürün götürme alışkanlığının sürdüğünü dile getirdi.
Yozgat dışında yaşayan vatandaşların memleket ziyaretlerinde alışveriş yapması, özellikle yaz döneminde yöresel ürün satan esnafın işlerine hareket getiriyor.
1982’den beri bulgur üretiyor
Bulgurculuk mesleğini 1982 yılından bu yana sürdüren Necati Duyar, yıllar içinde üretim ve satış yöntemlerinin değiştiğini ancak bulgurun yöredeki yerini koruduğunu söyledi.
Duyar, geçmişte Osmanpaşa’da bulunan değirmenlerinin daha sonra Yenice Köyü’ne taşındığını anlattı. Köylerde vatandaşların getirdiği ürünleri de çektiklerini belirten Duyar, kendi üretimlerinin yeterli olmadığı dönemlerde dışarıdan ürün aldıklarını ifade etti.
Uzun yıllardır aynı işle uğraşan Duyar, geçmişteki müşteri yoğunluğunun bugün aynı seviyede olmadığını söyledi. Buna rağmen özellikle yaz aylarında Yozgat’a gelen gurbetçilerin bulgur ve yöresel ürün satışlarını hareketlendirdiğini belirtti.
Duyar’ın anlattıkları, Yozgat’ta geleneksel bulgur üretiminin hâlâ devam ettiğini gösteriyor. Üretim, satış ve vatandaşların kendi ürünlerini işlettirmek için değirmenlere götürmesi, yıllardır süren alışkanlıklar arasında yer alıyor.
Vatandaş alışverişini bütçesine göre yapıyor
Yozgat’a birkaç ay önce yerleşen Bekir Çelik ise şehirdeki bakliyat fiyatlarını ve vatandaşların alışveriş alışkanlıklarını değerlendirdi.
Aslen Şanlıurfa Birecikli olduğunu ve Gaziantep’te doğup büyüdüğünü belirten Çelik, Yozgat’taki bakliyat fiyatlarının İç Anadolu açısından normal seviyede olduğunu söyledi. Gaziantep ve Şanlıurfa gibi üretimin daha yoğun olduğu bölgelerde fiyatların farklı olabildiğini ifade etti.
Çelik, vatandaşların alışveriş miktarını sahip oldukları bütçeye göre belirlediğini söyledi. Bazı kişilerin haftalık bütçesine göre alışveriş yaptığını, bazı vatandaşların ise aylık gelirine göre hareket ettiğini anlattı.
Bu nedenle aynı ürünü alan iki ailenin alışveriş miktarı birbirinden farklı olabiliyor. Çelik, insanların artık ihtiyaçlarını ve bütçelerini birlikte değerlendirerek alışveriş yaptığını dile getirdi.
Yıllık bakliyat alışverişi azaldı
Geçmiş yıllardaki alışveriş alışkanlıklarını da anlatan Bekir Çelik, ailelerin eskiden temel gıda ürünlerini yıllık olarak alabildiğini söyledi.
Çelik, kendi büyüklerinin döneminde bakliyat gibi ürünlerin yıllık ihtiyaç hesaplanarak toplu şekilde satın alındığını belirtti. Bugün ise vatandaşların aynı miktarda ürünü tek seferde almasının zorlaştığını ifade etti.
“Yıllık stoklardık” diyerek geçmişteki alışveriş düzenini anlatan Çelik, günümüzde vatandaşların daha çok haftalık veya aylık bütçesine göre hareket ettiğini söyledi.
Bu değişiklik özellikle temel gıda ürünlerinin alışveriş sıklığına yansıyor. Geçmişte uzun süre yetecek miktarda ürün alan aileler, bugün ihtiyaç oldukça alışveriş yapabiliyor. Böylece tek seferde alınan ürün miktarı azalırken alışveriş daha sık yapılabiliyor.
Gurbetçi hareketliliği esnafa nefes aldırıyor
Yozgat’ta yaz aylarında yaşanan gurbetçi hareketliliği, yöresel ürün satan esnafın satışlarına olumlu yansıyor. Şehir dışında yaşayan vatandaşların memleketlerine geldiklerinde bulgur, yarma ve bakliyat gibi ürünlerden satın alması, yaz döneminde alışverişi hareketlendiriyor.
Ancak şehirde yaşayan vatandaşların alışveriş alışkanlıkları farklı bir tablo ortaya koyuyor. Bekir Çelik’in değerlendirmesine göre vatandaşlar artık daha çok ellerindeki bütçeye göre hareket ediyor. Geçmişte yıllık olarak yapılan toplu alışverişler azalırken haftalık ve aylık alışverişler öne çıkıyor.
Esnaf Necati Duyar’ın aktardığı park sorunu da alışverişi etkileyen başka bir unsur olarak öne çıkıyor. Böylece Yozgat’ta yöresel ürün satışlarını yalnızca fiyatlar belirlemiyor. Gurbetçi hareketliliği, vatandaşın alım gücü ve şehir merkezindeki ulaşım koşulları da alışverişin seyrinde etkili oluyor.
Yozgat’ta yaz döneminde gurbetçilerin oluşturduğu hareketlilik yöresel ürün satışlarına canlılık kazandırırken, şehirde yaşayan vatandaşların alışveriş tercihleri ise bütçeye göre şekillenmeye devam ediyor.
