Yozgat Defterdarı Osman Koçaş, mart ayıyla birlikte başlayan Gelir Vergisi beyan dönemine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Beyanın zamanında yapılmasının istisnalardan yararlanmak ve cezai yaptırımlardan kaçınmak için kritik olduğu vurgulandı.
Koçaş, vergi sisteminin temelinde "safi tutar" kavramının bulunduğunu, gelirden giderler düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden vergilendirme yapıldığını belirtti. Mart ayında başlayan beyan sürecinde tahakkuk eden vergilerin birinci taksit ödeme döneminin de başladığını ifade etti.
Safi Tutar Üzerinden Devletin Hakkı Olan Vergiyi Alıyoruz
Defterdar Osman Koçaş, "Safi tutar üzerinden devletin hakkı olan vergiyi alıyoruz" diyerek verginin temel mantığını hatırlattı. Gelir, harcama ve servet üzerinden vergi alındığını belirten Koçaş, mükelleflerin gerçek kazançlarını doğru ve eksiksiz beyan etmeleri gerektiğinin altını çizdi.
Gelir vergisinin yedi ayrı gelir unsurundan oluştuğunu anımsatan Koçaş, bu unsurlar içinde özellikle gayrimenkul sermaye iradının, yani kira gelirlerinin, bu beyan döneminde öne çıktığını vurguladı.
Kira Geliri İstisnası ve Beyan Şartı
Kira geliri elde eden vatandaşlara özel uyarılarda bulunan Koçaş, 2025 yılı için 47 bin TL'lik istisna uygulamasına dikkat çekti. Buna göre, mesken kira geliri elde eden bir mükellef yıllık gelirinin bu tutara kadar olan kısmı için vergi ödemeyecek.
Ancak bu istisnadan yararlanabilmek için beyannamenin süresinde verilmesi şart. Örnek veren Koçaş, aylık 10 bin TL kira geliri olan bir mükellefin mart ayında beyanname vermesi gerektiğini, sürenin kaçırılması halinde 47 bin TL'lik istisnadan faydalanılamayacağını açıkladı.
Hazır Beyan Sistemi ve Gider Yöntemleri
Beyannamelerin, meslek mensupları aracılığıyla veya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Hazır Beyan Sistemi üzerinden gönderilebileceği bilgisi paylaşıldı. Sistemin, mükellefi adım adım yönlendirerek hesaplamayı otomatik yaptığı belirtildi.
Kira gelirlerinde "gerçek gider usulü" ve "götür gider usulü" olmak üzere iki farklı yöntem bulunduğunu hatırlatan Koçaş, tercihin mükellefe bırakıldığını söyledi.
Banka ile Ödeme Zorunluluğu ve Dijital Denetim
Kira ödemelerinin mutlaka banka veya finans kurumları aracılığıyla yapılması gerektiğini vurgulayan Koçaş, elden ödemelerin cezai yaptırımı olduğunu ve hukuki ihtilaflara yol açabileceğini belirtti.
Gelir İdaresi'nin dijital denetim kapasitesinin arttığını ifade eden Koçaş, yapay zeka destekli sistemlerle banka hareketleri, tapu işlemleri gibi verilerin çapraz kontrol edildiğini kaydetti. Yozgat'ta son altı ayda 1.506 mükellefin analiz edildiğini açıkladı.
Koçaş, gayrimenkul alım satımlarında beyan edilmesi gereken tutarın yaklaşık 2,5 milyar TL olduğunu, ancak beyan edilen tutarın 1 milyar TL'de kaldığını, aradaki fark için mükelleflerin izaha davet edildiğini söyledi.
‘Mali Check-Up Yapın’ Uyarısı
Defterdar Koçaş, mükelleflere "mali check-up" çağrısında bulunarak, vatandaşların belirli aralıklarla Dijital Vergi Dairesi üzerinden durumlarını kontrol etmeleri gerektiğini söyledi. Vergi borcu veya idari para cezalarının bu sistemden görülebileceği aktarıldı.
"Amacımız ceza yazmak değil, doğru beyanın yerleşmesini sağlamak" şeklinde konuşan Koçaş, mart ayı boyunca tüm mükelleflerin beyan yükümlülüklerini dikkatle yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
