Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın Kurban Bayramı'na ilişkin değerlendirmeleri Yozgat pazarındaki durumu da özetliyor. Bayraktar, sürecin ekonomik dinamiklerine dikkat çekti. Satış işlemleri sadece iki kişi arasında kalmıyor. Veteriner hekimler, nakliyeciler, yem üreticileri, kesimhaneler, deri ve sakatat toplayıcıları bu büyük döngünün parçası konumunda. Pazar alanlarından alınan kiralar dahi devasa bir meblağ tutuyor. Ülke genelinde tahmini 3,3 milyon hayvanın kurban edilmesi bekleniyor. Tüm bu zincirleme faaliyetlerin neticesinde 192 milyar liralık bir harcama tutarı oluşacak. Yozgatlı besici, bu dev ekonomik pastadan hak ettiği değeri bulmanın peşinde koşuyor. Kasaplara ve kesim işiyle uğraşanlara ödenecek toplam miktar 8,2 milyar lira civarında.
Büyükbaş 450 bin liraya dayandı
Yozgat pazarındaki kurbanlıkların bedeli geçen yıla oranla epey katlandı. Büyükbaş canlı kilogram ortalama fiyatı ulusal çapta 411,19 lira seviyesine yükseldi. Bu rakam bir önceki seneye kıyasla yüzde 36,9 oranında bir sıçramayı temsil ediyor. Küçükbaş canlı kilogram bedeli ise 397,61 lira olarak hesaplandı. Buradaki yıllık yükseliş yüzde 29,3 bandında kaldı. Hayvanın ağırlığına göre değişen liste fiyatları dudak uçuklatıyor. Büyükbaş bir hayvanı hisseli kesmek isteyenlerin karşısına 120 bin lira ile 450 bin lira arasında değişen bir fatura çıkıyor. Bütçesi dar olan vatandaşların yöneldiği küçükbaş pazarında fiyatlar 15 bin liradan başlıyor. Üst sınır ise 45 bin lira. İstanbul Avrupa Yakası çadırlarında büyükbaş canlı kilo fiyatları 480-520 lira gibi rekor seviyelerde geziniyor.
Gider tablosu can sıkıyor
Satış fiyatlarındaki artışın arkasında yatan asıl neden girdi maliyetlerindeki durdurulamaz tırmanış. Çoban ve tarım işçisi bulmak giderek zorlaşıyor. Brüt asgari ücret kalemindeki yüzde 27'lik fırlama, çalışan maliyetini 33 bin 30 liraya çıkardı. Hayvanın önünden eksik edilmemesi gereken kaba yem faturası oldukça ağır. Samanın tonu yüzde 106,3 rekor zam görerek 7 bin 768 liraya oturdu. Kuru yonca 14 bin 910 liradan satılıyor. Besi yeminin ton maliyeti 17 bin 673 lira oldu. Nakliye sektörü de mazot zamlarından etkilendi. Doğu'dan Ankara'ya (Kars-Ankara hattı) yapılan taşımacılığın faturası 80 bin liraya kadar çıktı. Yozgat'tan batı illerine hayvan gönderen üreticiler büyük taşıma bedelleri ödüyor. Kurban sonrası dönemde elde kalan hayvanlar üreticinin en büyük korkusu. Sektör, Et ve Süt Kurumu'nun uygulayacağı acil alım politikasına umut bağlamış durumda.
