Gazi Üniversitesi Akıl Yürütme Topluluğu tarafından düzenlenen 'IX. Uluslararası Güneş Saati ve VI. Yerkürenin Çevresini Hesaplama Etkinliği', 23 Mart 2026 Pazartesi günü yoğun katılımla gerçekleştirildi. Hava şartlarının elverişli olduğu ülkeler ve illerdeki katılımcılar, ölçümlerini ve gözlemlerini çevrimiçi platformlar aracılığıyla eş zamanlı olarak paylaştı.
Uluslararası ve Akademik Katılım Yoğun Oldu
Etkinliğin açılış programına, yurt içi ve yurt dışından birçok akademisyen ve uzman katıldı. Açılışta konuşan isimler arasında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bilal Güneş, Yozgat Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümünden Prof. Dr. Mustafa Böyükata, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Zeynel Abidin Yılmaz, Birleşik Krallık’tan Doç. Dr. Serkan Düzgün, Almanya Hamburg Başkonsolosluğu Türk Kültürü Öğretmeni Müslim Elitok ve Bartın Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğretmeni Muhammed Ali Savaş yer aldı.
Açılışta konuşan Prof. Dr. Bilal Güneş, güneş saatlerinin tarihsel ve bilimsel önemine değinerek, 'Güneş saatleri, insanlık tarihinin en eski zaman ölçüm araçlarından biridir. Gökyüzündeki hareketlere bağlı oluşan gölgeler üzerinden zamanı belirlemek mümkündür'dedi. Eski Mısır, Babil, Yunan ve Roma uygarlıklarında yaygın olarak kullanılan güneş saatlerinin, yatay, dikey ve ekvatoral türlerinin bilimsel gelişimde büyük rol oynadığını vurguladı. Elektrik gerektirmemesi ve doğrudan doğa olaylarına dayanması, bu sistemin en önemli avantajları arasında sayıldı.
Yerkürenin Çevresi Ölçüldü, Tarih Canlandırıldı
Prof. Dr. Güneş, etkinlikte kullanılan yöntemlerle Yerküre’nin çevresinin nasıl hesaplandığını da katılımcılarla paylaştı. Yaklaşık 2200 yıl önce Eratosthenes’in Asvan (Syene) ve İskenderiye şehirleri arasındaki gözlemlerle yerkürenin çevresini yaklaşık 40 bin kilometre olarak hesapladığını belirtti. Prof. Dr. Güneş, bu yöntemin öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Çevrim İçi Etkileşim ve Canlı Gözlemler
Etkinlik, çevrim içi canlı yayınlarla yurt içi ve yurt dışındaki gözlem noktalarına bağlanarak veri alışverişi ve bilgi değerlendirmesiyle devam etti. İskoçya’dan bağlanan Doç. Dr. Serkan Düzgün, bulunduğu bölgedeki güneş saatleri ve tarihi bilgiler hakkında katılımcılara görseller sundu. Birleşik Krallık, Almanya ve Türkiye’nin farklı noktalarından katılımcılar da gözlemlerini paylaşarak programı interaktif bir hale getirdi.
Bilimsel, Tarihsel ve Akademik Deneyim Paylaşıldı
Akıl Yürütme Topluluğu’nun Kurucusu Muhammed Ali Savaş ile Akademik Danışmanı Doç. Dr. İbrahim Yüksel, etkinlik sırasında güneş saatlerinin tarih boyunca nasıl kullanıldığını ve yerkürenin çevresinin ölçüm yöntemlerini katılımcılar ile paylaştı. Etkinliğe katılanlar hem geçmişten gelen bilgiler hem de uygulamalı ölçümler sayesinde bilimsel deneyimlerini pekiştirme imkânı buldu.
Program, destek veren üniversite ve fakülte yönetimleri ile dünyanın farklı noktalarından etkinliğe katılarak bilime katkı sunan tüm isimlere teşekkür edilmesiyle sona erdi.
