2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, 2026 itibarıyla oluşan güncel tablo; sigorta başlangıç tarihinin emeklilik yaşında belirleyici rol oynadığını bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle 1999 öncesi ve sonrası işe başlayan vatandaşlar için şartlar büyük farklılık gösteriyor.
1999 Öncesi Sigorta Girişi Olanlara Yaş Şartı Yok
8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan vatandaşlar için EYT düzenlemesiyle birlikte yaş şartı tamamen kaldırıldı. Bu kapsamda emeklilik için artık yalnızca prim günü ve sigortalılık süresi kriterleri dikkate alınıyor.
Prim gününü tamamlayan çalışanlar, yaş şartına takılmadan emekli olabiliyor. Ancak prim eksikliği bulunan vatandaşlar için emeklilik süreci uzamaya devam ediyor. Uzmanlar, eksik prim nedeniyle milyonlarca kişinin emeklilik planlamasını yeniden yapmak zorunda kaldığını belirtiyor.
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için ise emeklilikte yaş şartı uygulanmaya devam ediyor. Yaklaşık 5 milyon kişiyi ilgilendiren bu sistemde sigortalılık süresi şartı kaldırılmış olsa da yaş kriteri korunuyor.
Bu kapsamda;
- Kadın çalışanlar 7 bin prim günü ve 58 yaş şartıyla,
- Erkek çalışanlar ise 7 bin prim günü ve 60 yaş şartıyla emekli olabiliyor.
Uzmanlara göre bu sistem, geç yaşta sigortalı olan çalışanlara kısmi avantaj sağlasa da emeklilik yaşını ötelemeye devam ediyor.
2008 Sonrası Sigortalılar İçin 65 Yaş Dönemi Güçleniyor
30 Nisan 2008 sonrası sigortalı olan çalışanlar için emeklilik sistemi daha kademeli ve daha zorlayıcı hale geliyor. Yeni sistemde SSK’lı çalışanlar için 7 bin 200 prim günü şartı uygulanırken, Bağ-Kur’lular ve memurlar için bu sayı 9 bine kadar çıkıyor.
Ayrıca prim gününü 2035 yılına kadar tamamlayamayan çalışanlar için emeklilik yaşı her iki yılda bir artış gösteriyor.
Özellikle;
- 2020 sonrası işe başlayan Bağ-Kur’lu ve memur erkekler,
- 2024 sonrası işe başlayan SSK’lı erkekler,
için emeklilik yaşının 65’e kadar yükseldiği belirtiliyor.
Kadın çalışanlarda ise;
- 2021 sonrası işe başlayan Bağ-Kur’lu ve kadın memurlar,
- 2028 sonrası sigortalı olan SSK’lı kadınlar,
65 yaş şartına tabi tutuluyor.
Uzmanlardan Kritik 2044 Uyarısı
Sosyal güvenlik uzmanları, sigorta başlangıcı eski olsa bile çalışma hayatında uzun süreli kesinti yaşayan vatandaşların risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Prim gününü ancak 2044 yılı ve sonrasında tamamlayabilecek çalışanların, başlangıç tarihine bakılmaksızın 65 yaş şartıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
