İş sözleşmesi feshedilen çalışanların açtığı işe iade davalarında usule dair katı engeller yüksek yargının duvarına çarptı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre Yüksek Mahkeme, arabulucu görüşmelerinde tarafların işe dönüş konusunu fiilen masaya yatırmış olmasını yeterli görerek, başvuru evrakındaki kutucukların işaretlenmemiş olmasına dayandırılan ret hükümlerini hak ihlali saydı.
İŞE İADE DAVALARINDA ARABULUCULUK ŞARTI İÇİN EMSAL NİTELİĞİNDE ADIM
Yargı sürecine taşınan olay, bir özel güvenlik şirketinde görev yaparken işine son verilen U.Ö.'nün hukuk mücadelesiyle başladı. Haksız fesih iddiasıyla yargıya başvuran işçiyi haklı bulan İzmir 11. İş Mahkemesi, iş akdinin feshini geçersiz sayarak personelin işine geri dönmesine hükmetti. Ne var ki işveren tarafının itirazı üzerine dosyayı ele alan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını bozdu. İstinaf dairesi gerekçesinde; arabuluculuk başvuru belgesinde "işe iade" opsiyonunun işaretlenmediğini ve kapanış belgesindeki ifadelerin bu talebi tam anlamıyla yansıtmadığını öne sürerek davanın usulden reddine karar verdi.
Kapıların usul gerekçesiyle kapanması üzerine adil yargılanma ve mahkemeye erişim haklarının zedelendiğini belirten çalışan, konuyu bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşıdı.
YÜKSEK MAHKEME AŞIRI ŞEKİLCİ YAKLAŞIMI HAK İHLALİ SAYDI
Dosyayı esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 36. maddesinde koruma altına alınan mahkemeye erişim hakkının çiğnendiğini oy birliğiyle tespit etti. Kararın gerekçe kısmında, arabuluculuk görüşmelerinin sonunda tutulan resmi tutanakta tarafların işe iade konusunu fiilen müzakere ettiklerinin ve bu başlıkta uzlaşamadıklarının açıkça yazıldığına dikkat çekildi.
İstinaf mahkemesinin salt evrak üzerindeki kutucuk tercihine odaklanmasını ölçüsüz bir katılık olarak niteleyen Yüksek Mahkeme; uyuşmazlığın özüne bakılmaksızın dava açmanın güçleştirilmesini, hak arama özgürlüğüne yönelik orantısız bir müdahale olarak değerlendirdi. Söz konusu uygulamanın işçi üzerinde ağır bir külfet oluşturduğunu vurgulayan AYM, ihlalin giderilmesi ve yeniden yargılama yapılması amacıyla dosyanın ilgili istinaf dairesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iletilmesine karar verirken, başvurucunun maddi tazminat talebini geri çevirdi.
