Bankalar, ATM’lerin içine para yetiştirmekte öyle bir darboğaza girdi ki, çareyi makinalardaki banknot çeşitliliğini tek tipe indirmekte buldular. Artık ATM’lerden para çekmek istediğinizde karşınıza çıkan tablo sadece 200 liralık banknotlardan ibaret.
Cihazlar 200 Liraya Mahkum Kaldı
Düşünün; küçük bir market alışverişi yapacaksınız ya da taksiye bineceksiniz ama ATM size sadece 200 liralık kupürler veriyor. Eskiden 10, 20 veya 50 liralık banknotlarla bölüşebildiğimiz o nakit dünyası artık tarih oldu. Bankalar, operasyonel yükü hafifletmek için geçen yıl düşük kupürleri sistemden tamamen çıkarmıştı. Şimdi ise nakit krizinin iyice derinleşmesiyle beraber 100 liralık banknotlar da cihazların "para slotlarına" veda etti. ATM’lerin içindeki sınırlı sayıdaki boşluk, gün içinde hızla tükenen 200 liralıklarla doldurulmaya çalışılıyor.
Lojistik Yükü Taşınamaz Hâle Geldi
Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşçu'nun da dikkat çektiği gibi, sektörde artık ATM’lere 200 liralık dışında bir para koymak neredeyse imkansız hale geldi. Nakit taşıma araçları her gün daha fazla mesai yapsa da, paranın hacmi o kadar büyüdü ki, cihazların kapasitesi bu tempoya ayak uyduramıyor. İnsanlar, sadece birkaç bin liralık nakit ihtiyaçlarını bile karşılamak için bir deste para taşımak zorunda kalıyor. Bu durum, günlük hayatın içinde hiç beklenmedik bir "cüzdan ve cep taşıma" stresini de beraberinde getiriyor.
Çözüm 500 ve 1000 Lira mı?
İşin aslı, 2009 yılında hayatımıza giren 200 liralık banknotun o dönemki alım gücüyle bugünkü hali arasında dağlar kadar fark var. O zamanlar hatırı sayılır bir değer ifade eden bu banknot, bugün 4,25 dolar civarında bir değere kadar geriledi. Piyasaların bu "deste taşıma" sancısından kurtulması için ekonomistler, 500 ve 1000 liralık yeni kupürlerin tedavüle girmesinin artık bir tercih değil, operasyonel bir zorunluluk olduğunun altını çiziyor. Aksi takdirde, ATM’lerin içine daha fazla 200’lük sığdırmaya çalışmak, bu koca ekonomiyi bir süre daha yormaya devam edecek gibi görünüyor.
