EYT düzenlemesinin ardından sigorta başlangıcı ve prim günlerindeki eksiklikler nedeniyle emeklilik hakkını kıl payı kaçıran vatandaşların açtığı hizmet tespit davaları önem kazandı. Bu davalara ilişkin son kararlardan biri ise Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nden geldi.
Karar, özellikle işveren tarafından SGK'ya eksik bildirilen çalışma sürelerinin ispatlanması konusunda dikkat çekici bir değerlendirme içeriyor.
EYT’yi Kaçıranlar İçin Yargıtay Kararı Neden Önemli?
Yargıtay, bir çalışanın hizmet süresinin belirlenmesinde yalnızca SGK kayıtlarına bağlı kalınamayacağını belirtti.
Mahkeme, işçinin gerçek çalışma süresinin ortaya çıkarılabilmesi için işveren ve işyeri kayıtları, işe giriş ve çıkış belgeleri, işyeri iç yazışmaları ve tanık anlatımları gibi farklı delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bu yaklaşım, SGK kayıtlarında eksik gün bulunan ancak fiilen daha uzun süre çalıştığını çeşitli delillerle ortaya koyabilen çalışanlar açısından önem taşıyor. Karara konu olayda M.D., bir üretim tesisinde 1994 yılında çalışmaya başladığını belirtti. 2017 yılında hastaneye gittiğinde sigortasının yatırılmadığını öğrendiğini söyleyen M.D., bunun üzerine işten ayrıldı ve İş Mahkemesi'ne başvurdu. Davacı işçi; kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarının yanı sıra çalışma süresinin tespitine ilişkin taleplerde bulundu.
İlk derece mahkemesi, M.D.'nin işyerinde 1995-2017 yılları arasında kesintisiz çalıştığını kabul ederek davayı kısmen kabul etti.
Ancak işveren kararı istinafa taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi SGK Kayıtlarını Esas Aldı
Bölge Adliye Mahkemesi, hizmet süresinin ispatında davacı işçinin sorumluluğuna dikkat çekti.
Mahkeme, davacı tarafından gösterilen tanıkların yakın akraba olması ve çalışma döneminin tamamına ilişkin bilgi sahibi olmamaları nedeniyle SGK kayıtlarını esas aldı.
Bu değerlendirmeyle M.D.'nin kesintili olarak 13 yıl 2 ay 25 gün çalıştığı kabul edildi.
Bunun üzerine davacı işçi kararı Yargıtay'a taşıdı.
Yargıtay Akraba Tanık İçin Ne Dedi?
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, önemli bir noktaya dikkat çekti.
Davacının kardeşi olan tanığın, aynı işyerinde 1989 yılının sonlarından itibaren çalıştığı ve 1993 yılından Şubat 2006'ya kadar üretim bölümünde görev yaptığı belirtildi.
Tanık, kardeşinin Nisan-Mayıs 1994 döneminde işyerinde çalışmaya başladığını ifade etti.
Yargıtay, tanığın davacıyla kardeş olmasının tek başına beyanının geçersiz kabul edilmesi için yeterli olmadığına hükmetti.
Bu nedenle davacının 1 Mayıs 1994 ile 31 Ocak 2006 arasında kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi, sonraki dönemlerin ise SGK kayıtları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi.
Yargıtay bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu ve dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetti.
Hizmet Süresi Hangi Delillerle Kanıtlanabilir?
Kararda, hizmet süresinin belirlenmesinde yalnızca SGK kayıtlarının değil, farklı delillerin de dikkate alınabileceği vurgulandı.
Bunlar arasında;
- SGK kayıtları,
- İşveren ve işyeri kayıtları,
- İşyerine giriş ve çıkışı gösteren belgeler,
- İşyeri iç yazışmaları,
- Aynı işyerinde çalışanların tanıklıkları,
- Komşu işyerlerinde çalışanların tanıklıkları,
- Dosyada bulunan diğer deliller
yer alıyor.
Bu Karar EYT’liler İçin Ne Anlama Geliyor?
Karar, eksik hizmet veya prim günü nedeniyle EYT kapsamına giremeyen herkesin otomatik olarak emekli olacağı anlamına gelmiyor.
Ancak SGK kayıtlarında eksik görünen çalışma sürelerinin başka delillerle ispatlanabileceğini ortaya koyması bakımından önemli.
Özellikle işe giriş tarihi veya çalışma süresi SGK'ya eksik bildirilen kişiler açısından, hizmet tespit davalarında yalnızca resmi kayıtlara değil, somut delillere ve güvenilir tanık anlatımlarına da başvurulabileceği görülüyor.
Bu nedenle EYT'yi kaçırdığını düşünen ve SGK kayıtlarında eksik çalışma süresi bulunan kişilerin kendi sigortalılık geçmişlerini ve ellerindeki belgeleri uzman desteğiyle değerlendirmesi önem taşıyor.
Yargıtay'ın kararı, özellikle eksik prim günü nedeniyle EYT hakkını kaybeden çalışanlar açısından hizmet tespit davalarının önemini yeniden gündeme taşıdı.
