Ankara'da düzenlenen toplantıda konuşan Bayraktar, gıda arzındaki mevsimsel dalgalanmaların ve lojistik maliyetlerin tüketiciye ağır fatura olarak yansıdığını belirtti. Söz konusu dönemde markette fiyatı en çok yükselen ürün ise sivri biber oldu.
"Havuç 5,6 Katına Satıldı"
Üretici ile market arasındaki fahiş farkın boyutunu gözler önüne seren Bayraktar, fiyat kopuşunda havucun birinci sırada yer aldığını ifade etti. Havucu sırasıyla elma, yeşil mercimek, kabak ve maydanoz takip etti.
Havuçtaki fiyat farkını yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti. Havuç 5,6 kat, elma 5,4 kat, yeşil mercimek 3,4 kat ve kabak 3,3 kat fazlaya satıldı.
Verilere göre üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 102 lirayı aşarken, 24 lira olan yeşil mercimek 81 liraya kadar tırmandı. Kabakta da benzer bir tablo yaşandı; üreticiden 17 liraya çıkan ürün rafta 58 lirayı buldu.
Markette En Sert Zam Sivri Bibere
Temmuz ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki yükselişi yüzde 53,3 ile kuru soğan ve yüzde 23,4 ile mısırözü yağı izledi. Kıyı kesimlerindeki seracılık faaliyetlerinin sona ermesiyle arzın daralması, bu ürünlerde fiyatları yukarı iten temel faktör olarak öne çıktı.
Öte yandan yaz sıcaklarıyla birlikte tezgaha bol gelen karpuz ve yeşil fasulye gibi ürünlerde ise ciddi fiyat düşüşleri kaydedildi. Markette karpuz yüzde 49, yeşil fasulye ise yüzde 39,6 oranında ucuzladı.
Üreticide Soğan Yükseldi, Havuç Dip Yaptı
Tarladaki tablo ise marketin tam tersi yönde şekillendi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda yaşanırken, en keskin düşüş yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşti. Bayraktar, İç Anadolu'da erkenci hasadın yeni başlaması ve Çukurova'da hasadın bitmesi nedeniyle soğan arzında daralma yaşandığını belirtti.
Tüketici markette havuca 62 lira verirken, üreticinin eline sadece 11 lira geçiyor. Aradaki 51 liralık makas, aracı maliyetlerinin ne kadar yükseldiğinin en somut kanıtıdır.
Benzer bir arz talep dengesizliği patates fiyatlarına da yansıdı. İlkbaharda etkili olan aşırı yağışların ürünlerde bozulmaya yol açmasıyla patatesin üretici fiyatı yüzde 13,7 arttı.
Mazot ve Yem Fiyatları Belini Büktü
Çiftçinin maliyet kalemlerindeki artış da hız kesmedi. Temmuz ayında mazot fiyatı aylık bazda yüzde 19,4 oranında zamlanırken, yıllık artış yüzde 43,6'ya ulaştı. Gübre cephesinde ise amonyum nitrat gübresinde bir yılda yüzde 71'e varan şok edici bir yükseliş kaydedildi. Elektrik ve tarım ilacı fiyatlarındaki yıllık artışlar da üreticinin sırtındaki yükü ağırlaştıran diğer unsurlar oldu.
