Türkiye’de otomotiv sektörünün gündeminde yeniden hurda teşviki var. Trafikteki araçların yaklaşık dörtte biri 20 yaşın üzerinde ve artık ekonomik ömrünü tamamlamış durumda. Araç sahipleri uzun süredir, geçmiş yıllarda olduğu gibi yeniden bir hurda araç teşviki açıklanmasını bekliyor. Ancak konuyla ilgili resmi bir karar henüz alınmadı.
Sektör temsilcilerine göre, hurda teşviki yeniden yürürlüğe girdiği takdirde, 2000 model ve altındaki araçların trafikten çekilmesi teşvik edilecek. Bu araçların sahipleri, yerli üretim yeni bir araç satın aldıklarında bir defaya mahsus olmak üzere Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetinden yararlanabilecek.
İKİNCİ EL PİYASASI HAREKETLENDİ
Haber Global’in aktardığına göre, hurda teşvikine dair söylentiler bile ikinci el piyasasında fiyat artışına yol açtı. Özellikle Tofaş, Murat 124 ve Anadol gibi eski modellerin fiyatları kısa sürede 200 bin TL seviyesini geçti.
Uzmanlara göre bu durum, piyasadaki beklenti psikolojisinden kaynaklanıyor. Vatandaşların hurda teşvikinden yararlanma umuduyla eski araçlara yönelmesi, fiyatları kısa sürede yukarı çekti.
Bazı galericiler, bu tür söylentilerin piyasada yapay bir hareketliliğe neden olduğunu ve talebin gerçek alım gücünü yansıtmadığını belirtiyor. Buna rağmen özellikle klasik araç segmentinde satışların hızlandığı gözlemleniyor.
UZMAN İSİMLER AÇIKLADI
Otomotiv sektörü temsilcileri, hurda teşvikine ilişkin 2025 yılı içinde bir adım beklemiyor. Uzmanlara göre, bütçe dengeleri ve vergi gelirleri dikkate alındığında, kısa vadede böyle bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi zor görünüyor.
Otomotiv uzmanı Erol Şahin, mevcut ekonomik tabloya bakıldığında devletin vergi gelirlerinden feragat etmesinin kolay olmayacağını belirtiyor. Şahin, “Hurda teşviki, iç pazarı canlandırır ama maliye açısından gelir kaybı yaratır. Bu nedenle en erken 2028 yılı öncesinde yürürlüğe girmesi düşük ihtimal” değerlendirmesinde bulunuyor.
Benzer şekilde, İMAS Başkanı Hayrettin Ertemel de “Kısa vadede hurda teşvikinin yasalaşması mümkün görünmüyor. Ancak çevre politikaları ve yerli üretim hedefleri doğrultusunda orta vadede yeniden gündeme gelebilir” ifadelerini kullandı.
HANGİ ARAÇLAR TEŞVİKTEN YARARLANABİLİR?
Olası düzenlemede teşvikten yararlanabilecek araçların Türkiye’de üretilmiş olması ön koşul olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, yerli üretim modeller arasında şu araçlar öne çıkıyor:
- Togg T10X
- Toyota CH-R
- Hyundai Bayon, i20, i10
- Ford Tourneo Custom, Ford Transit, E-Transit
- Fiat Fiorino, Egea, Egea Cross
- Volkswagen Transporter
Sektör temsilcileri, bu modellerin yerli üretim kriterini karşıladığı için teşvikten yararlanma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor. Ayrıca çevre dostu üretim standartlarına sahip elektrikli modellerin de programa dahil edilmesi gündemde.
HURDA TEŞVİKİ NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Mevcut durumda hurda teşvikiyle ilgili resmi bir takvim açıklanmadı. Otomotiv sektörü, yasa teklifinin Meclis gündemine alınması halinde uygulamanın kademeli olarak hayata geçirileceğini öngörüyor.
Ekonomi çevreleri, seçim dönemleri veya otomotiv üretiminde yavaşlama yaşanan dönemlerde hurda teşvikinin yeniden gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor. Ancak mevcut ekonomik dengeler göz önüne alındığında, uygulamanın 2028 öncesinde yürürlüğe girmesinin zor olduğu belirtiliyor.
