Emeklilik sonrasında yeniden çalışma hayatına dönenlerin sayısı artarken, SGDP uygulamasıyla ilgili yanlış bilinen birçok konu da gündemdeki yerini koruyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, özellikle 1 Ekim 2008 tarihinin bu konuda belirleyici olduğuna dikkat çekerek, farklı sigortalılık dönemlerine göre uygulanacak kuralları değerlendirdi.
1 EKİM 2008 TARİHİ BELİRLEYİCİ OLUYOR
Erdursun'un aktardığı bilgilere göre, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan kişiler, emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başladıklarında emekli aylıklarını almaya devam edemiyor.
Bu kapsamdaki emeklilerin aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren durduruluyor. Çalışma süresi boyunca normal sigortalılar gibi kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primleri ödeniyor. İşten ayrılmalarının ardından ise emekli aylıkları, yeni çalışma süreleri dikkate alınarak yeniden hesaplanıyor.
2008 ÖNCESİ SİGORTALILARDA SGDP UYGULAMASI DEVAM EDİYOR
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olan kişiler için ise mevcut uygulama sürüyor. Bu grupta yer alan emekliler, 4/a (SSK) kapsamında çalışmaları halinde emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor.
Bu durumda işveren tarafından Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenirken, emeklinin aylığında herhangi bir kesinti yapılmıyor. Böylece emekliler hem maaşlarını almaya hem de çalıştıkları işten ücret kazanmaya devam edebiliyor.
SGDP'Yİ KİM ÖDÜYOR?
Özgür Erdursun, çalışan emekliler arasında en çok merak edilen konulardan birinin SGDP olduğunu belirterek, bu primin tamamen işveren tarafından karşılandığını ifade etti.
Prime esas kazanç üzerinden hesaplanan SGDP oranı yüzde 32 olarak uygulanırken, bu ödeme emeklinin maaşından kesilmiyor.
BAZI GRUPLAR İÇİN FARKLI UYGULAMALAR BULUNUYOR
Erdursun, bazı özel durumlarda farklı kuralların geçerli olduğunu da hatırlattı. Buna göre, sözleşmesiz ülkelerde Türk işverenleri tarafından yurt dışında çalıştırılan emekliler için SGDP uygulanmıyor. Bu kişiler adına yalnızca kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi yatırılıyor.
5335 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarında ise 1 Ocak 2005 tarihinden sonra göreve başlayan emekliler, kanunda belirtilen istisnalar dışında emekli aylıklarını almaya devam ederek görev yapamıyor.
Öte yandan, 19 Haziran 2012 sonrasında yürürlüğe giren düzenleme sayesinde yurt dışı borçlanmasıyla emekli olan vatandaşlar da Türkiye'de SGDP kapsamında çalışma hakkından yararlanabiliyor. Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin ise aylıkları kesilmiyor ve bu kişiler hakkında SGDP hükümleri uygulanmıyor.
SGDP EMEKLİ MAAŞINI ARTIRIYOR MU?
Çalışan emeklilerin sıkça yönelttiği bir diğer soruya da açıklık getiren Erdursun, SGDP ödenen sürelerin emekli aylığını artırmadığını belirtti.
Buna göre, SGDP kapsamında geçen çalışma süreleri emeklilik hesabına eklenmiyor, hizmet birleştirmesinde dikkate alınmıyor ve ödenen primler daha sonra toplu şekilde iade edilmiyor. Buna karşın çalışan emekliler, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası haklarından yararlanmaya devam ediyor.
