Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalara göre GETAD'ın pilot uygulamaları başlatılırken, sistemin 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Vatandaşlık Maaşı Nedir?
GETAD, hanelerin belirli bir gelir seviyesine ulaşmasını desteklemeyi amaçlayan yeni nesil bir sosyal yardım modeli olarak planlanıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sistem üzerinde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda 14 farklı kurumla çalışma yürütüldüğünü açıklamıştı.
Modelde yalnızca hanenin gelirinin değil, aile içerisinde yaşayan bireylerin özelliklerinin de dikkate alınması planlanıyor. Çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, yaşlılık veya engellilik gibi unsurların destek mekanizmasında değerlendirilmesi öngörülüyor.
Her Aileye Aynı Destek Verilmeyecek
GETAD kapsamında tüm dar gelirli hanelere aynı miktarda veya aynı türde yardım yapılması yerine, ailelerin ihtiyaçlarının dikkate alınması planlanıyor.
Kaynak metne göre il ve ilçe bazında yapılacak değerlendirmeler sonucunda hangi bölgede hangi desteğe daha fazla ihtiyaç olduğu belirlenecek.
Bu kapsamda bazı hanelerde kira, bazı hanelerde gıda, bazı bölgelerde ise ısınma ve enerji desteğinin öne çıkması bekleniyor.
Kira, Gıda ve Isınma Desteği Gündemde
Yeni sistem kapsamında gelir seviyesi belirlenen eşiğin altında bulunan hanelere farklı alanlarda destek sağlanması planlanıyor.
Öne çıkan destek başlıkları arasında:
- Kira desteği
- Gıda yardımı
- Isınma ve enerji desteği
- Gelir tamamlayıcı sosyal destekler
yer alıyor.
Ancak bu desteklerin miktarı, başvuru şartları ve hangi hanelerin hangi destekten yararlanacağına ilişkin kesin ayrıntılar henüz açıklanmış değil.
Gelir Eşiği Belirlenecek
GETAD'ın temel unsurlarından biri hanelerin gelir durumunun belirlenmesi olacak.
Bakan Göktaş, modelin amacının aileleri belirli bir gelir seviyesine ulaştırana kadar desteklemek olduğunu açıklamıştı. Sistemde hane içerisindeki bireylerin özelliklerinin de değerlendirmeye alınması planlanıyor.
Mevcut sosyal yardım sisteminde de hane içindeki kişi başına düşen gelir, sosyal yardım hakkının belirlenmesinde kullanılan kriterlerden biri olarak uygulanıyor.
GETAD Ne Zaman Başlayacak?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, GETAD'ın pilot uygulamalarının 2026 yılı içerisinde başlatıldığını ve sistemin 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bakanlığın açıklamalarında sistemin yaklaşık iki yıldır üzerinde çalışılan bir model olduğu ve pilot çalışmaların ardından ülke genelinde uygulanmasının planlandığı belirtildi.
Bu nedenle şu aşamada “vatandaşlık maaşı ödemeleri başladı” şeklinde bir ifade kullanmak doğru değil. Sistem henüz tüm Türkiye'de yürürlüğe girmiş durumda değil.
Destek Tutarı Belli Oldu mu?
GETAD kapsamında ailelere verilecek kesin ödeme miktarı henüz açıklanmadı.
Desteklerin hane gelirine, aile yapısına ve ihtiyaçlara göre farklılaştırılması planlandığından, tüm vatandaşlar için tek bir sabit ödeme tutarının uygulanıp uygulanmayacağı da henüz netleşmiş değil.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın mevcut sosyal yardım programlarında da yardım miktarları programın niteliğine ve hak sahipliği kriterlerine göre değişiyor.
2027'de Yeni Sosyal Destek Dönemi
GETAD'ın hayata geçirilmesiyle sosyal yardım sisteminin daha fazla aile odaklı hale getirilmesi hedefleniyor.
Bakanlığın resmi açıklamalarında, sistemin pilot uygulamalarının ardından 2027'de Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefi açıkça ifade ediliyor.
Öte yandan 2027 bütçesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın doğrudan vatandaşlara yönelik sosyal destek harcamaları için 505 milyar 270 milyon liralık cari transfer ödeneği öngörülüyor. Bu tutar GETAD'a ayrılmış özel bir ödeme miktarı anlamına gelmiyor; Bakanlığın toplam sosyal destek harcamaları kapsamında açıklanan bütçe kalemini ifade ediyor.
