Özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde adına prim kesintisi yapılan vatandaşların, gerekli belgeleri sunmaları halinde sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekerek emeklilik hakkı elde etmelerinin önü açıldı.
Dava Yargıtay'dan döndü, çiftçi haklı bulundu
Kararın temelini oluşturan olayda, bir çiftçi 1994 yılında sattığı pamuk karşılığında ürün bedelinden sosyal güvenlik primi kesildiğini gösteren makbuzlarla mahkemeye başvurdu. Ancak kesilen primlerin ilgili şirket tarafından SGK'ya yatırılmadığı ortaya çıktı.
Çiftçi, elindeki belgeler doğrultusunda sigorta başlangıcının 1994 yılı olarak kabul edilmesini ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanmayı talep etti.
İlk derece mahkemesi çiftçinin talebini kabul ederken, Bölge Adliye Mahkemesi primlerin SGK kayıtlarında görünmediği gerekçesiyle kararı kaldırdı. Dosyanın Yargıtay'a taşınmasının ardından süreç farklı bir boyut kazandı.
Yargıtay: Denetim sorumluluğu vatandaşın değil SGK'nın
Dosyayı inceleyen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ürün bedelinden yapılan prim kesintilerinin SGK'ya yatırılıp yatırılmadığını takip etme sorumluluğunun vatandaşlara yüklenemeyeceğine hükmetti.
Kararda, prim kesintisini yapan kuruluşların ve yöneticilerinin SGK'ya karşı sorumlu olduğu belirtilirken, kurumun denetim görevini yerine getirmemesinin sonuçlarının sigortalıya yüklenemeyeceği vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, vatandaşın ürün bedelinden prim kesilmesini sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesi olarak değerlendirdi ve kesinti makbuzlarının sigortalılık tespiti açısından geçerli delil sayılabileceğine karar verdi.
Kimler yararlanabilecek?
Karar kapsamında özellikle 8 Eylül 1999 ve öncesinde tarım ürünlerinin satışından sosyal güvenlik primi kesintisi yapılan vatandaşların önemli bir avantaj elde etmesi bekleniyor.
Elinde tevkifat makbuzu veya prim kesintisini gösteren resmi belge bulunan çiftçiler, mahkemeye başvurarak sigorta başlangıç tarihlerinin yeniden değerlendirilmesini talep edebilecek.
Bu durum, yıllardır emeklilik için yaş şartına takılan çok sayıda tarım emekçisinin EYT kapsamına girerek daha erken emekli olabilmesine imkan sağlayabilecek.
Yüz binlerce kişiyi ilgilendiriyor
Uzmanlar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun verdiği kararın benzer durumda bulunan yüz binlerce çiftçi için emsal oluşturabileceğini belirtiyor.
Özellikle 1990'lı yıllarda tarım ürünlerinden yapılan prim kesintilerinin SGK kayıtlarına yansımadığı durumlarda, vatandaşların ellerindeki belgelerle hak arama yoluna gitmeleri mümkün hale gelirken, kararın emeklilik sisteminde önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
