Saraykent ilçe merkezine yaklaşık 2,5 kilometre uzaklıkta yer alan Kara Mağara, geçmişte bölgenin ticari ve kültürel hayatında önemli bir durak olarak kullanıldı. İlçenin eski adının “Kara Mağara” olmasının, tarih boyunca İpek Yolu güzergahında seyahat eden yolcuların burada konaklamasıyla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
Tarihi kaynaklar ve yöre halkından aktarılan bilgilere göre, İpek Yolu’nu kullanan kervanlar Saraykent çevresinde mola veriyor, doğal mağaraları barınak olarak tercih ediyordu. Yolcuların mağara içinde yaktığı ateşler nedeniyle oluşan duman, zamanla kaya yüzeylerinin kararmasına neden oldu. Bu durum, bölgenin “Kara Mağara” olarak anılmasına zemin hazırladı.
Cumhuriyet döneminde Saraykent adını alan ilçe, günümüzde modern yerleşim yapısıyla öne çıkarken, Kara Mağara ismi ise geçmişin izlerini taşıyan önemli bir kültürel miras unsuru olarak varlığını sürdürüyor. Bölge, hem tarihi kimliği hem de anlatılan hikâyeleriyle dikkat çekiyor.
İlçe sakinlerinden Halil İbrahim Dinçer, Kara Mağara’nın Saraykent’in tarihindeki önemine dikkat çekerek, “Burası ilçemizin eski adını aldığı Kara Mağara. İpek Yolu üzerinde bulunması nedeniyle gelip geçen yolcular burada ateş yakarmış. Ateşten çıkan dumandan dolayı mağaranın içi kararmış. Bu yüzden ilçemizin ismini buradan aldığını biliyoruz” ifadelerini kullandı.
