ABD'nin Utah eyaleti, hastaların rutin reçetelerini yapay zeka desteğiyle yenilemesine olanak tanıyan pilot uygulamayı hayata geçiren ilk eyalet oldu. Uygulama, 15 Nisan 2024 tarihi itibarıyla başlatıldı ve sağlık harcamalarını azaltmayı, hasta tedavi uyumunu artırmayı amaçlıyor.
Doctronic Şirketi İle Resmi Ortaklık
Utah eyalet yönetimi, yapay zeka tabanlı sağlık çözümleri geliştiren Doctronic şirketiyle resmi bir iş birliği anlaşması imzaladı. Bu ortaklık kapsamında, özellikle kronik hastalığı bulunan ve düzenli ilaç kullanan hastalar, "yapay zeka doktoru" olarak tanımlanan sistem üzerinden reçete yenileme danışmanlığı alabilecek.
Utah Ticaret Bakanlığı'na bağlı Yapay Zeka Politikaları Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamada, sistemin klinik güvenlik protokolleri ve hasta deneyimi açısından yakından izleneceği belirtildi. Elde edilecek verilerin, gelecekteki düzenlemeler için yol gösterici olacağı vurgulandı.
"Bu İş Birliği Çığır Açıcı"
Doctronic'in kurucu ortağı Dr. Adam Oskowitz, birçok hastanın sadece reçete yenilemek için haftalarca randevu beklemek zorunda kaldığını ifade etti. Oskowitz, "Bu durum hastalar için oldukça can sıkıcı. Utah ile yaptığımız ortaklık, çığır açan bir gelişme" dedi.
Dr. Oskowitz, sistemin birden fazla güvenlik mekanizmasıyla çalıştığını ve yapay zeka kararlarının hekimler tarafından denetlendiğini açıkladı. Şirketin, Texas, Arizona ve Missouri gibi eyaletlerle de görüşmeler yürüttüğünü ve 2026 yılına kadar benzer düzenlemelerin yaygınlaşabileceğini söyledi.
Hedef: Randevu Yükünü ve Maliyetleri Azaltmak
- Yetkililer, uygulamanın temel hedeflerini şu şekilde sıraladı:
- Önlenebilir hastane ve klinik ziyaretlerini azaltmak,
- Sağlık çalışanlarının üzerindeki rutin iş yükünü hafifletmek,
- Hastaların ilaçlarına kesintisiz ulaşımını sağlayarak tedavi uyumunu artırmak,
- Uzun vadede sağlık sisteminin genel maliyetlerini düşürmek.
Pilot uygulamanın başarılı olması durumunda, sistemin kapsamının genişletilmesi de gündemde.
Hekimlerden Güvenlik Uyarısı
Uygulamaya bazı tıp çevrelerinden temkinli yaklaşımlar geliyor. Amerikan Tabipler Birliği (AMA) Üst Yöneticisi John Whyte, konuya ilişkin açıklamasında yapay zekanın risklerine dikkat çekti.
Whyte "Yapay zeka, tıbbı daha iyi hale getirmek için sınırsız fırsatlara sahip olsa da hekimlerin katkısı olmadan hem hastalar hem de hekimler için ciddi riskler oluşturmaktadır" şeklinde konuştu.
Whyte ve bazı hekimler, reçete yenileme gibi kritik kararlarda yapay zekanın tek başına kullanılmasının, beklenmeyen tıbbi durumların gözden kaçırılması gibi güvenlik riskleri doğurabileceği görüşünü savunuyor.
Utah'daki pilot uygulama, ABD sağlık sisteminde yapay zekanın otonom karar verme sınırlarını test eden önemli bir adım olarak kayıtlara geçti.
