Dünyada doğal yollarla yalnızca Tunceli sınırları içinde yetişen ve nesli tehlike altındaki türler arasında bulunan Tunceli dağ sarımsağının (Allium Tuncelianum) korunması için denetimler sıkılaştırıldı. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı'nda "zarar görebilir" kategorisinde sınıflandırılan bu endemik bitkiyi milli park, tabiat parkı veya meralardan izinsiz sökenlere 2026 yılı tarifesiyle 699 bin 245 lira idari para cezası kesiliyor. Ekipler, kaçak toplayıcılığı engellemek amacıyla saha kontrollerini aralıksız sürdürüyor.
Diğer sarımsak türlerinden farklı olarak çiçek açıp tohum bağlayan bitki, çoğalmasını büyük oranda bu tohumlar aracılığıyla sağlıyor. Uzmanlar, sarımsağın özellikle çiçeklenme döneminde topraktan sökülmesinin doğal popülasyonu hızla erittiğini ve türü yok olma tehlikesiyle baş başa bıraktığını hatırlatıyor.
YÜKSEK CEZALAR ÇÖZÜM MÜ?
Süreci değerlendiren Munzur Doğa Sporları Genel Koordinatörü Mehmet Bidav, devasa para cezalarının sahada toplayıcılığın önüne geçemediğini savundu. Her yıl erken hasat ve bilinçsiz söküm nedeniyle benzer sorunların tekrarlandığını vurgulayan Bidav, "Vadilerde, sağda solda insanların bu işi görevlilerden kaçarak gizli saklı sürdürdüğünü görüyoruz. Yerel halk da toplayıcılardan ürün alıp sattığı için duruma bir anlamda göz yumuyor" dedi.
Tamamen yasaklamak yerine devlet kontrolünde bir sertifikalandırma modeline geçilmesini öneren genel koordinatör, coğrafi alanların haritalandırılmasını talep etti. Ürünün sadece deneyimli yetkililerce toplanması halinde 100 ila 200 ailenin bu işten geçimini sağlayabileceğini aktaran Bidav, "Bu endemik sarımsağın tarlalarda üretilmesi yönünde denemeler yapıldı ve başarılı olundu. Bu kültür üretimini de yaygınlaştırabiliriz" ifadelerini kullandı. Bölgedeki işsiz yurttaşların eğitilmesinin şart olduğunu belirten Bidav, tarım müdürlüklerinin dişi sarımsakların nerede ve ne kadar toplanacağına karar vermesiyle türün geleceğinin emniyete alınacağını bildirdi. Doğaseverlere çağrıda bulunan uzman isim, bitkinin 15 Ağustos'tan önce kesinlikle topraktan çıkarılmaması gerektiğinin altını çizdi.
