21 Eylül Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, demans vakalarının hızla arttığına dikkat çekerek erken tanı ve yaşam tarzı değişikliklerinin önemini vurguladı.
Türkiye'de Vaka Sayısı Artabilir
Dünya genelinde yaklaşık 57 milyon kişinin demansla yaşadığını ve Alzheimer'ın bu vakaların yüzde 60-70'ini oluşturduğunu belirten Gömceli her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vakanın görüldüğünü ifade ediyor. Türkiye'de ise halihazırda 700 bin civarında vatandaşın Alzheimer ve benzeri demans türleriyle yaşadığı tahmin ediliyor. Nüfusun hızla yaşlanmasıyla birlikte bu rakamın 2050 yılına kadar 2 ila 2,5 katına çıkması bekleniyor. 65 yaş üstü nüfus oranının önümüzdeki yıllarda yüzde 23 seviyelerine ulaşacak olması, hastalığı geleceğin en önemli halk sağlığı sorunlarından biri haline getiriyor.
Alzheimer'ın yaşlanmanın doğal bir sonucu olmadığını belirten Prof. Dr. Gömceli, hastalığın beyindeki sinir hücrelerinin hasar görmesiyle ortaya çıktığını ve zaman içinde bellek, dil ile günlük yaşam becerilerini olumsuz etkilediğini söyledi.
Erken Tanı ve Risk Faktörlerine Dikkat
Hastalığın en güçlü risk faktörünün yaş olduğunu belirten Gömceli yüksek tansiyon, diyabet, obezite, hareketsizlik, sigara kullanımı, sosyal izolasyon ve kafa travmalarının da riski artırdığına işaret ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması hastalığın ortaya çıkışını geciktirmede büyük rol oynuyor.
Unutkanlık, kelime bulma güçlüğü ya da yön şaşırma gibi belirtilerin fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden bir nöroloji uzmanına başvurulması tavsiye ediliyor. Erken dönemde başlatılan destek tedavilerinin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığı ifade ediliyor.
Alzheimer Riskini Azaltmak İçin Önemli Adımlar
Hastalığı tamamen önleyen kesin bir yöntem olmasa da riski en aza indirmek için şu 8 temel kurala dikkat çekiliyor:
- Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapmak,
- Akdeniz veya DASH tipi beslenme düzenini benimsemek,
- Tansiyon, kan şekeri ve kolesterolü düzenli olarak kontrol altında tutmak,
- Sosyal ve zihinsel aktiviteleri hayatın merkezinde tutmak,
- İşitme ve görme sorunlarını ihmal etmemek,
- Sigara ve aşırı alkol tüketiminden uzak durmak,
- Kaliteli uyku düzeni sağlamak ve stresi yönetmek,
- Kafa travmalarına karşı gerekli koruyucu önlemleri almak.
