Prof. Dr. Ömer Turan tarafından kaleme alınan “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, Yozgat’tan Çorum’a Hayatımın Hatıraları” adlı kitabın bir bölümünde Yozgat’ın
1989 -1984 yılları arasında yaşayan ve çocukluğu ve iş hayatının önemli bir kısmı Yozgat’a geçen, ilk ve ortaöğretimini Yozgat’ta (Yozgat Lisesi) tamamlayıp , memuriyete başlayan ve daha sonra Nahiye Müdürü olarak görev yapan Remzi Aygar’ın, “Hatırat”ını içeren 304 sayfalık kitapta, Yozgat’a dair bölümler yer alıyor.
Geçtiğim yıl yayına sunulan kitabın “ Çapanoğlu Ayaklanması ve Milli Mücadele” ve “1930’lu Yıllarda Yozgat Nahiyeleri ve köyleri” bölümleri Yozgat’ın tarihine ışık tutuyor.
Yozgat’ın, Cumhuriyetin ilk yıllarına dair tarihi, demografik ve idari yapısına dair bilgilerin verildiği kitapta, özellikle Yozgat’ta yaşanan ayaklanma sürecinden kesitleri okumak mümkün. Çapanoğlu ayaklanmasının canlı şahitlerinden olan ve yaşananları günlük olarak kaleme alarak, “Hatırat”ta yayınlanmasına vesile olan Aygar, Haydarbeyli Nahiyesi, Bişek Nahiyesi nihai olarak Musabeyli Nahiyesi Müdürü olarak görev yaptığı süreci de genişçe aktarmakla Yozgat’ın idari yapısına ilişkin bilgiler dikkat çekiyor.
Çapanoğlu Ayaklanmasının canlı şahidi ve “Hatırat”ın kahramanı Remzi Aygar, ayaklanmanın yaşandığı günleri ve olayları isim isim, gün gün kaleme alyor. Buradaki bilgiler, bugüne kadar yazılan söylenenlerden daha kıymetli ve daha özel niteliği taşıyor. Çıkan isyanda çıkan yangın esnasında, tarihi Çapanoğlu Büyük Cami’in de yangınla karşı karşıya kaldığını aktarıyor. Prof. Dr Ömer Turan’ın yayın hazırladığı ve Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü tarafından yayınlanan kitapta yer alan bir kesit oldukça dikkat çekici. TBMM’de, Yozgat ayaklanması hakkında üyeleri bilgilendiren M.Kemal Atatürk’ün “Yozgat’ta isyan edenlerin tedibine gitmiş olan bir kuvvetin diğer taraftan ahali-i masumeyi izrar ettikleri anlaşıldı” şeklindeki sözleri, ayaklanmanın mecrasından çıktığına da işaret ediyor.
Yozgat ve Çorum Tarihi Bir Arada
Akıcı üslubuyla dikkat çeken kitapta Yozgat’ın yanı sıra komşu il Çorum’un tarihi de ele alınıyor. Hatırat temelli anlatım, okuyucuyu dönemin sosyal ve idari atmosferine sürükleyerek, yakın tarihe farklı bir pencereden bakma imkânı sunuyor.
