Madımak, Asphodelus cinsi bitkilerden. Yabani olarak bozkırlarda, yamaçlarda yetişiyor. Mart-Nisan aylarında filizleri toplanıyor. Özellikle ilkbaharda kar eriyince taze madımaklar çıkıyor, herkes tarlalara dökülüyor toplamaya.
Madımak toplamak Yozgat'ta bir gelenek. Aileler pikniğe giderken yanlarına torba alırlar, yol boyunca madımak toplarlar. Çocuklar bile hangi madımağın taze olduğunu, hangisinin yenebileceğini bilirler.
Madımak Yemeğinin Yapılışı
Toplanan madımaklar önce iyice yıkanıyor, temizleniyor. Sonra hafif kaynar suda haşlanıyor. Haşlanan madımak süzülüp soğuk suyla çalkalanıyor. Böylece acı suyu gidiyor, yeşil rengi korunuyor.
Tencerede tereyağı eritiliyor. Bazı yerlerde pastırma veya kavurma ekleniyor. Bazen bulgur katılıyor, bazen sadece madımak pişiriliyor. Soğan, salça, tuz, biber ekleniyor. Madımak tencereye atılıp kavruluyor.
Pişen madımağın üzerine sarımsaklı yoğurt dökülüyor. Bu sarımsaklı yoğurt çok önemli. Madımağın hafif ekşimsi tadını dengeliyor. Bazı yerlerde üzerine tereyağında kızdırılmış pul biber de dökülüyor.
Besin Değeri ve Faydaları
Madımak çok besleyici bir bitki. Vitamin, mineral, lif bakımından zengin. Özellikle kış sonunda vücutta eksilen vitaminleri tamamlıyor. Yörede "bahar yorgunluğuna iyi gelir" denir.
Madımak yemeği aynı zamanda çok doyurucu. Bulgurlu yapıldığında tam bir ana yemek oluyor. Eskiden fakir ailelerin et yerine yedikleri yemeklerden biriymiş. Şimdi ise lezzeti ve sağlıklı olması nedeniyle tercih ediliyor.
Bazı yerlerde madımak dolması da yapılıyor. Madımak yaprakları sarma gibi sarılıyor, içine pirinç, nohut, bulgur konuluyor. Ama en yaygın şekli kavurma usulü.
Unutulmaya Yüz Tutan Gelenek
Ne yazık ki madımak yemeği artık eskisi kadar yapılmıyor. Şehre göç eden gençler madımak toplamayı bilmiyor. Marketlerde hazır yiyecekler madımağın yerini alıyor. Ama Yozgat'ın köylerinde, kasabalarında hala madımak geleneği yaşıyor.
İlkbaharda Yozgat'a gelirseniz mutlaka madımak yemeği deneyin. Özellikle köy evlerinde, geleneksel usulde pişirilen madımağın tadı bambaşka oluyor. Yozgat'ın meşhur yemekleri arasında en doğal, en sağlıklı olanlarından biri.
